صفحه اصلي > اخبار 
 


  چاپ        ارسال به دوست

وقتی زهر حیوانات دوای درد می شوند/ نگاهی به دستاوردهای نوین پژوهشی گروه سم شناسی دانشکده داروسازی

دکتر وطن پور مدیرکل دفتر توسعه فناوری سلامت وزارت بهداشت و عضو گروه آموزشی سم شناسی فارماکولوژی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گفت: پژوهش و تحقیق یکی از مهمترین فعالیت های بخش جانوران سمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی است و این دپارتمان، مرکزی منحصر بفرد و یونیک در سطح تهران و دانشگاه های علوم پزشکی است.
 تاکید بر تاسیس انجمن سم شناسی  و بانک ژن جانوران سمی
وی تاسیس انجمن سم شناسی با هدف ارائه و تبادل آخرین یافته های علمی، پیشبرد و اعتلای علم سم شناسی و سموم طبیعی در کشور و ایجاد محیطی برای ارتباطات علمی و همکاری با مجامع جهانی را از جمله اهداف دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ذکر کرد و گفت: دانشگاه با توجه به در اختیار داشتن امکانات، دانشجویان علاقمند ومقالات متعدد و تحقیقاتی که در این حوزه انجام داده است توانایی تاسیس این انجمن را دارد تا در نهایت ضمن تبادل اطلاعات و ارائه محصولات درسطح صنعتی نیز فعالیت کند.
تشکیل بانک ژن جانوران با ارزش سمی و نگهداری ژنهای گونه های مختلف یکی دیگر از اهداف و مواردی بود که دکتر وطن پور برلزوم توجه به آن در سطح دانشگاه و کشور تاکید کرد و گفت:  جانوران با ارزش سمی ممکن است در اثر خشکسالی یا عوامل محیطی از بین بروند. همچنین عواملی مانند برداشت بی رویه و تخریب زیستگاه ها نیز از جمله تهدیدات فرآروی گونه های متنوع جانوران سمی در کشور هستند که در صورت رعایت نشدن ملاحظات محیط زیستی، می تواند خطر انقراض این گونه ها را تشدید کند.
دانشگاه پژوهش را در اختیار موسسات دست اندر کار تولید و توزیع قرار می دهد
این استاد دانشگاه ادامه داد: امروزه دانش و علم مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی مولکولی درشاخه‌های مختلف علوم پزشکی توسعه پیدا کرده است و با دست کاری ژنتیکی می توان یک گیا ه یا جانور را تبدیل به کارخانه دارو کرد، فقط کافیست بدانیم کدام ژن در گیاه یا جانور داروی مورد نظر ما را در خود دارد.
رئیس بخش جانوران سمی دانشگاه با اشاره به وجود تنوع زیستی مارها و گونه های نادر عقرب در ایران، ادامه داد: با همکاری موسسه رازی در این زمینه تحقیقات فارماکولوژی بر روی سم این جانوران در دانشگاه صورت می گیرد و این مهم بستر مناسبی نیز برای همکاریهای بین المللی است. این مرکز با کشورهای نظیر اسپانیا، بلژیک و انگلستان در بالاترین سطح فناوری تبادل اطلاعات و دانشجو دارد و در سطح بین‌المللی نیز وضعیت بسیار مطلوبی دارد. همچنین تحقیقاتی در خصوص اثرات زهر جانوران برعضله، عصب و سلول انجام شده و امیدواریم به داروهای مرتبط دسترسی پیدا کنیم.
وی در ادامه از شناسایی زهر عقرب و تاثیر آن بر روی کانال های سلولی به عنوان یکی از آخرین دستاوردهای این مرکز خبر داد و گفت: این طرح در مرحله تایید fda  قرار دارد و امیدواریم به زودی وارد بازار شود. همچنین در بخش جانوران سمی دانشگاه در خصوص استفاده از فرآورده های مار و زهر مار وخاصیت شل کنندگی عضلات تحقیقات گسترده ای انجام شده است.
کرم ضد التهاب بر گرفته از زهر زنبور و تولید آنتی ونوم، از جمله دستاوردهای گروه سم شناسی دانشگاه
دکتر وطن پور به ابعاد مختلف فعالیت های گروه سم شناسی نیز اشاره کرد و گفت: مطالعه در خصوص اجزای فعال زهر زنبور از دیگر فعالیت های این دپارتمان است وهم اکنون نیز پروژه‌های وسیعی دراین زمینه در حال انجام است؛ مطالعات بیانگر این موضوع است که زهر گونه ای از زنبور در درمان بیماریهای التهابی و ms موثر است. کارشناسان ما تلاش دارند تا ضمن جداسازی و تعیین ساختار اجزای فعال، زهر را شناسایی و به فرآورده های دارویی آن دسترسی پیدا کنند.
رییس بخش جانوران سمی دانشکده داروسازی دانشگاه اظهار کرد: در حوزه تولیدات دارویی در خصوص زهر زنبور نیز فعالیت های گسترده ای انجام شده است. در همین راستا ملیتین که یکی از ترکیبات و اجزای فعال زهر زنبور است را به عنوان کرم ضد التهاب توسط این گروه تولید و در بازار عرضه می شود.
وی با اشاره به میزان تولیدات بخش جانوران سمی این مرکز، اظهار کرد: تولید آمپول ضد مارگزیدگی و آمپول ضد عقرب زدگی (آنتی ونوم) یکی دیگر از فعالیتهای این مرکز است که در این بخش با همکاری موسسه رازی انجام می شود.
به گفته دکتر وطن پور، شناسایی و تحقیقات اجزای فعال زهر و طراحی آنتی ونوم مرتبط  در مرحله طرح موضوع قرار دارد و پیشنهاد دانشگاه است.
استحصال سم مارهای پرورشی برای دارو
رییس بخش جانوران سمی درباره پرورش مار برای عملیات سم گیری و تهیه پادزهرها گفت: موضوع سم گیری و تهیه سرم و واکسن، کاری کاملا علمی و پیچیده است. اینکه گفته می شود کیفیت سم مارهای پرورشی مانند مارهای طبیعی نیست نیاز به پژوهش دارد. بنابراین پژوهش در خصوص کیفیت زهر جانوردر اسارت موضوع یکی دیگر از پژوژه های تحقیقاتی دانشگاه است.
دکتر وطن پور ادامه داد: یکی از کارهای ما در دانشگاه اصلاح روند استفاده از زهر مار ضمن حفظ محیط زیست است. ما نمی توانیم به  حیوانات آسیب برسانیم و همواره سعی می کنیم حیات جانوران هم حفظ شود به همین منظور طرح های مشترکی با انستيتو پاستور و موسسه رازی برقرار کرده ایم.
وی ادامه داد: تمام فرآورده‌هایی‌که دراین واحد به تولید رسیده و یا در حال تولید است از دستاوردهای پژوهشی بوده‌ که به محصول تبدیل شده و این روند همچنان ادامه دارد. بهینه سازی فرآیند تولید محصولات موجود، تحقیق روی تولید محصولات جدید و نیز زمینه‌های کاربرد سموم و پادزهرها از مهمترین اهداف بخش جانوران سمی این واحد است که نیازمند تامین تجهیزات تخصصی و همکاری مشترک بیشتر با نهادهای داخلی و خارجی است.
دکتر وطن پور با اشاره به اینکه در حال حاضر پیشرفت خوبی در زمینه  تحقیقات در خصوص عرضه دارو را شاهد بوده‌ایم، خاطرنشان کرد: در برخی موارد تا مرحله ساخت نمونه پایلوت و انجام تست های حیوانی نیز پیش رفته‌ایم اما تا رسیدن این محصولات به بازار مصرف به دلیل انجام مطالعات بالینی، راه زیادی در پیش داریم.
وی گفت: تمرکز تحقیقات این گروه بر حوزه فرآورده های موضعی است. گروه سم شناسی فارماکولوژی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در شهر تهران و درسطح دانشگاهی تنها گروهی است که این تحقیقات را انجام می دهد. از طرفی باید این مهم برند سازی و به کانونی برای ارتباطات بین المللی و داخلی تبدیل شود.
رییس بخش جانوران سمی دانشکده داروسازی دانشگاه، ادامه داد: این علم  ترکیبی از علم داروسازی، بیوشیمی و بیوتکنولوژی است که می توانیم از آن در سطح دانشگاه ارزش آفرینی کنیم. شرکت های داروسازی منتظر هستند تا نتایج تحقیقات در این حوزه منتشر شود.
دکتر وطن پور درادامه یادآور شد: به طور کلی مطالعه روی زهر جانوران یکی از موضوعات بسیار مهم و به روز دنیاست که تیم‌های تحقیقاتی بسیار بزرگی در کشورهای پیشرفته روی آن کار می‌کنند . زهر و سموم  موجودات در کشور جزو ذخائر بسیار مهم و استراتژیک کشور محسوب می‌شوند که می‌توانند برای تست‌های کلینیکی استفاده شده و از روی آنها داروهای جدید برای بیماران صعب‌العلاج ایجاد شود. زهر به عنوان ماده خام ارزش تجاری دارد و همانند نفت خام است اگر اجزای آن را جدا سازی کنیم قیمت آن صد برابر می شود و برای رسیدن به این مهم نیاز به همکاریهای بین بخشی داریم.
وی در پایان شناسایی و تعیین اصالت نمونه هایی که توسط پلیس و گمرک کشف و ضبط می شوند را یکی دیگر از وظایف دانشگاه برشمرد و گفت: قاچاق مارها و جانوران سمی و یا اجزا و سم جانور به کشورهای دیگر، یکی دیگر از تهدیدات جدی این گونه های باارزش است، نمونه های کشف شده بسیار زیادی از این جانوران توسط پلیس و گمرک به دانشگاه به منظور شناسایی ارجاع داده می شود.


١٢:٥٠ - يکشنبه ٢٠ خرداد ١٣٩٧    /    عدد : ٦٣١٦٥    /    تعداد نمایش : ٥٨٧