صفحه اصلي > اخبار > اخبار سلامت 
 


>لزوم برنامه ریزی توسعه در شرایط مطلوب جمعیتی/ ایران در دوران پنجره طلایی جمعیتی قرار دارد

لزوم برنامه ریزی توسعه در شرایط مطلوب جمعیتی/ ایران در دوران پنجره طلایی جمعیتی قرار دارد

یازدهم ژوئیه به عنوان روز جهانی جمعیت نام گذاری شده است. روزی که از سال ۱۹۸۹ وارد تقویم شد تا جهان عواقب رشد بی‌رویه جمعیت را از یاد نبرد. این تاریخ یادآور یازدهم ژوئیه ۱۹۸۷ است که در آن جمعیت جهان از مرز ۵ میلیارد نفر گذشت. امروز 11 ژوئیه برابر با 20 تیرماه مصادف با روز جهانی جمعیت است که از آن با هدف آگاهی از مسائل مرتبط با جمعیت یاد می شود.
در طول نیم قرن گذشته اندیشه ها درباره رابطه بین جمعیت ، پایداری و حقوق بشر به میزان چشمگیری تکامل یافته است. در مرکز این تکامل کنفرانس بین المللی جمعیت و توسعه سال ۱۹۹۴ قرار دارد که ۱۷۹ کشور در آن برنامه اقدام بیست ساله ای را تصویب کردند که بیشتر بر نیازها و حقوق افراد تمرکز داشت تا بردستیابی به هدف های جمعیتی. این رویداد تاریخی، نوری جدید بر پیوند بین حقوق و بهداشت باروری و سایرجنبه های توسعه تابانید .
دکتر فرناز اهدائی وند، مدیر گروه سلامت جمعیت، خانواده و تغذیه  معاونت امور بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی به مناسب روز جهانی جمعیت با تاکید بر نقش جمعیت در توسعه پایدار کشور، گفت: همان گونه که دربند اول سیاست های کلی جمعیت کشور بیان شد، ارتقا پويايي، بالندگي و جواني جمعيت منوط به افزایش نرخ باروری و افزایش جمعیت است. تركيب سني جمعیت كشورها با درجه ي توسعه یافتگي آن ها در ارتباط است و جواني جمعيت خود به عنوان يك پرسمان پيچيده ي اجتماعي در برابر جوامع جهان سوم قرار داردکه اگر به نحوه صحیح و هدفمندی هدایت شود به عنوان یکی از المان های مهم در پیشرفت یک جامعه موثر خواهد بود.
 
وی در ادامه خاطرنشان کرد: با توجه به اعلام سیاست های کلی جمعیت در 14 بند توسط مقام معظم رهبری در سال 92 و مشخص شدن وظایف دستگاه ها و سازمان های کشور در این زمینه از کلیه ارکان نظام و دستگاه هاي ذيربط خواسته شده تا در این راستا برنامه ريزي هاي جامع براي رشد اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي متناسب با سياست هاي جمعيتي انجام گيرد. بنابراین گروه سلامت جمعیت، خانواده و تغذیه معاونت امور بهداشتی دانشگاه نیز در راستای دستیابی به این اهداف بر اساس دستورالعمل های وزارت بهداشت به منظور ارتقای نرخ باروری کلی با توانمند سازی مراقبین سلامت، آموزش زوجین جوان در آستانه ازدواج، شناسایی و ارجاع زوجین با مشکل باروری و تهیه رسانه های آموزشی از جمله مجموعه ده جلدی کتاب و سی دی باعنوان "راهنمای جوان برای زندگی بهتر" گام های بلندی برداشته است.
 
دکتر اهدائی وند در پاسخ به علت کاهش رشد جمعیت کشور در سال های اخیر نسبت به سال های نخست پس از انقلاب اسلامی، اذعان داشت: کاهش روند رشد جمعیت اتفاقی است که در کل جهان در حال وقوع بوده اما سرعت این کاهش در کشور ما پس از انقلاب بسیار بالا بوده است. علل موثر بر این کاهش رشد جمعیتی و نرخ باروری را می توان در مواردی از جمله افزایش میانگین سن ازدواج، کاهش تعداد ازدواج در چند سال اخیر، افزایش فاصله بین ازدواج و تولد فرزند اول و فرزندان بعدی، روند رو به افزایش طلاق، تزلزل بنیان و پایداری خانواده ها)طلاق عاطفی(، تمایل به تك فرزندی، آسیب های اجتماعی از جمله اعتیاد، طلاق، سقط و ناباروری دانست که جهت رفع هر یک از موارد قید شده، همکاری و تامل بین بخشی با کلیه سازمان ها و ارگان های دولتی و غیر دولتی ضروری است.
 
بالاترین درصد جمعیت کشور را خانوارهای سه نفره تشکیل می دهند
به گفته وی، بر اساس سرشماری سال 95 بالاترین درصد جمعیت کشور را خانوارهای سه نفره ( 28.5 درصد) تشکیل می دهند این در حالی است که در سرشماری سال 85 درصد این خانوارها 22.9 درصد بوده است و بعد خانوار کشور از 3.5 در سال 90 به 3.3 در سال 95 رسیده است. همچنین درطی 5 سال (سال90 تا 95 )  درصد زندگی مجردی از 7.1 به 8.5 درصد افزایش یافته است.
 
مدیر گروه سلامت جمعیت، خانواده و تغذیه  معاونت امور بهداشتی با بیان اینکه اگرچه جمعیت دنیا رو به پیری می‌رود اما روندها و سرعت این پیر شدن در همه جای آن یکسان و همسان نیست، گفت: در ایران براساس سرشماری‌های عمومی نفوس و مسکن، جمعیت سالمندان (65 سال به بالای) کشور در فاصله‌ی سال‌های 1395-1365 بیش از 2 برابر ( از 3.1 درصد به 6.1 ) شده است. بنابراین پیش‌بینی‌ می شود که تا ٣۰ سال آینده با بحران جمعیت سالمند روبه‌رو می‌شویم ( یعنی بالای 15 درصد از جمعیت کشور را جمعیت ۶۰ تا ۶۵ ساله تشکیل دهند). فرایند سالمندی جمعیت که به عنوان گذار جمعیتی نیز شناخته می‌شود، آثار مهمی بر جنبه‌های مختلف اقتصاد کشورها خواهد داشت. از جمله مشکلات در جوامع سالمند می توان به رکود اقتصادی و کاهش نیروهای مولد، افزایش  هزینه‌ها در حوزه درمان (به دلیل شیوع بیماری‌های مزمن در میان سالمندان) اشاره نمود همچنین در این شرایط نیاز به خدمات اجتماعی نیز افزایش می یابد.
 
70 درصد جمعیت کشور در سنین 15 تا 64 سال قرار دارند
وی با اشاره به اینکه ایران در دوران پنجره طلایی جمعیتی قرار دارد که تا سال ٢۰۴۰ این روند پابرجاست، افزود: ایران از نظر جمعیتی در بهترین موقعیت تاریخی خود به سر می برد  و 70 درصد جمعیت کشور در سنین 15 تا 64 سال هستند. به این دوران پنجره جمعیتی گفته می شود و فرصت گرانبها برای کشور است که با مدیریتی صحیح امکاناتی برای سرمایه گذاری، اشتغال، ازدواج و مسکن را برای مردم فراهم آورد.
 
دکتر اهدائی وند در پایان اقدامات گروه سلامت جمعیت، خانواده و تغذیه معاونت امور بهداشتی دانشگاه در راستای ارتقای نرخ باروری را به صورت ذیل برشمرد:
1. تهیه و اجرای روند شناسایی زوجین نابارور
2.  تدوین مجموعه های آموزشی راهنمای جوان برای زندگی بهتر " و " زندگی بهتر برای جوانان ایرانی" در جهت کاهش طلاق و تنش های سال های ابتدایی زندگی مشترک زوجین جوان
3. ارتقای آموزش مدرسین کلاس های مشاوره هنگام ازدواج
4. برگزاری دوره های آموزشی مدون حضوری و مجازی جهت مراقبین سلامت در زمینه فرزند آوری و باروری سالم
5. برگزاری بزرگداشت هفته ملی جمعیت در کلیه مراکز و شبکه های بهداشت و درمان تحت پوشش با برگزاری 17 نمایشگاه پویایی و بالندگی و 37سخنرانی و همایش جهت 20.000 نفر در سطح مراکز و شبکه ها