اخبار

حالا بشر قرن هاست که با پدیده ای خودساخته روبروست و هر لحظه در مبارزه ای سخت و سنگین با آن قرار دارد. پدیده ای که حالا چندان هم پدیده نیست و در زندگی روزمره با عوارض آن در جامعه روبرو هستیم. مواد مخدر هم از جریان سنت به مدرنیته عقب نمانده و خود را با همه عواقب و تبعاتش، به روز کرده است وبه همین دلیل سازمان جهانی بهداشت در صدد است تا مشکل را ریشه ای حل کند و به همین خاطر در 26 ژوئن، روز جهانی مبارزه با مواد مخدر، شعار « گوش دادن به کودکان و نوجوانان ، اولین گام برای کمک به آنها می باشد تا سالم و ایمن رشد نمایند» را برای این روز انتخاب کرده است. 

گزارش زیر مروری است بر آنچه دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در برابر توسعه مصرف مواد مخدر و خطرات ناشی از آن در جمعیت تحت پوشش خود، به کار بسته است.

سالانه حدود 200.000 نفر به علت مصرف مواد مخدر در دنیا فوت می نمایند. آمارآسیب های مرتبط با مصرف مواد، با مرگ افراد مصرف کننده تمام نمی شود، بلکه این صدمات می تواند در قالب ناتوانی های جسمی و روانی، بیماری ایدز، هپاتیت و سل،

از هم گسستگی بنیان خانواده، کودکان کار و بی خانمان، طلاق، رفتارهای پرخطر و ... خود را در خانواده و جامعه نشان دهد. 

مهندس غفارزاده رزاقی رئیس گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان این مطلب افزود: علاوه بر این آسیب ها، آسیب های اجتماعی دیگری مانند قاچاق مواد مخدر، پولشویی و تروریسم مرگبار می توانند در اثر مصرف مواد رخ دهند. رئیس گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد با اشاره به این نکته که درسال 2016 در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در یک سند رسمی، بیش از 100 توصیه برای مقابله با مشکل جهانی مواد مخدر ارایه شده است، افزود: از مهمترین این توصیه ها می توان به زندانیان، درمان و مراقبت های مبتنی بر شواهد و اصول علمی، توسعه خدمات کاهش آسیب، اقداماتی جهت جلوگیری از گسترش بیماری HIV و سایر عفونت ها و همچنین توجه ویژه به سبک فرزندپروری والدین، آموزش مهارت های فرزندپروری به آنان و مهارت زندگی به کودکان را اشاره کرد.

  محمدرضا غفارزاده رزاقی همچنین درخصوص پژوهش‌های انجام شده در حوزه پیشگیری از مصرف مواد مخدرگفت: پژوهش هاى بسيارى نشان داده است خانواده به دلايل متعدد مهمترين محيط براى پيشگيرى ازسوءمصرف مواد است. والدين موثرترين افراد زندگى هر نوجوان هستند و از ابتداى زندگى، به او دسترسى دارند. آنان مهمترين الگوى رفتارى فرزندان هستند و همچنين بهترين زمان براى پيشگيرى اوليه از مصرف مواد سال‌هاى زندگى فرد در خانواده يعنى کودکى و نوجوانى است.

وی افزود: پژوهش‌هاى متعدد ضمن تاييد اهميت پيشگيرى اوليه از سوء مصرف مواد در دوران کودکى و نوجوانى نشان داده است که اگر پيشگيری ازطريق خانواده باعث به تعويق افتادن اولين مصرف سيگار يا هر ماده ديگرى باشد يا به عبارت ديگر خانواده‌ها فرزندانشان را بدون تجربه مواد به هجده سالگي برسانند، شانس ايجاد مشكلات جدى سوء مصرف مواد و اعتياد در سال‌هاى بعدى زندگى کاهش مى‌یابد.

اهمیت مهارت‌های فرزند‌پروری در پیشگیری

رئیس گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت امور بهداشتی با اشاره به شعار امسال سازمان جهانی بهداشت" گوش دادن به کودکان و نوجوانان ، اولین گام برای کمک به آنها می باشد تا سالم و ایمن رشد نمایند"، اظهار داشت: مصرف مواد در دوران کودکی و نوجوانی مي‌تواند بر مغز فرد كه هنوز دوره رشد و تكامل آن كامل نشده است، تاثيراتي برگشت ناپذير بگذارد. بنابراین توجه ویژه به برنامه «مهارت‌هاي فرزند‌پروري پيشگيرانه» که شامل مهارت‌هايي است كه صرف نظر از جنبه پيشگيري از اعتياد، بطور عام به استحكام و ثبات خانواده، ارتباط مناسب اعضاي خانواده و رشد و تكامل سالم فرزندان مي‌انجامد، ضروری به نظر می‌رسد. غفارزاده رزاقی ادامه داد: گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشت با هدف پیشگیری از مصرف مواد در گروه‌های پرخطر جامعه از قبیل کودکان و نوجوانان، مادران باردار، دانش آموزان و ... برنامه هایی اجرا می نماید.

 برنامه کاهش آسیب

محمدرضا غفارزاده رزاقی با اشاره به اجرای برنامه کاهش آسیب در 6 مرکز گذری (DIC) واقع در مناطق پرخطر تحت پوشش معاونت اموربهداشتی شامل شهرستان های قرچک، پاکدشت، پردیس و مناطق پرخطر شهر تهران مانند شوش، نظام آباد و حکیمیه گفت: در طی این برنامه خدماتی از قبیل تحویل سرنگ و سوزن، کاندوم، انجام آموزش هایی در زمینه تزریق و رابطه جنسی ایمن جهت پیشگیری از اچ آی وی، وعده غذایی گرم و استحمام و داروی متادون جهت بیماران تزریقی و غیرتزریقی سخت دسترس تحت پوشش این مناطق ارایه می گردد.

برنامه پیشگیری از مصرف مواد در مادران باردار

وی افزود: از دیگر برنامه های پیشگیری از مصرف مواد در این معاونت برنامه پیشگیری از مصرف مواد در مادران باردار می باشد. با انجام غربالگری مادران باردار مراجعه کننده به واحدهای بهداشتی تحت پوشش توسط کارشناسان سلامت روان و رفتار و مراقبین سلامت کلیه مراکز خدمات جامع سلامت اجرا می شود و در صورت مثبت بودن نتیجه غربالگری مادران مذکور به مراکز تخصصی جهت درمان ارجاع داده می شوند. 

اجرای برنامه های آموزشی جهت گروه‌های هدف

رئیس گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت امور بهداشتی با تاکید به نقش آموزش در پیشگیری از مصرف مواد مخدرگفت: این گروه با اجرای برنامه های فرزند پروری انتخابی با عنوان"نوجوان سالم من" و"تقویت بنیان خانواده (SFP)" سعی در ارتقای سطح دانش و مهارت گروه هدف مورد نظر دارد. بطوری که در برنامه نوجوان سالم من، کارگاه‌های آموزشی جهت والدین تحت درمان با متادون دارای فرزند 12 سال به بالا، مراکز درمان اعتیاد تحت پوشش شبکه بهداشت و درمان شمیرانات برگزار می شود. همچنین در برنامه تقویت بنیان خانواده نیز10 جلسه آموزشی جهت والدین کودکان و نوجوانان10 تا 14 ساله، به صورت همزمان در کشور افغانستان و مرکز بهداشت شرق تهران به صورت پایلوت برگزار شد. وی افزود: واحدهای سلامت روان کلیه مراکز و شبکه های تحت پوشش، با برگزاری کارگاه‌ها و جلسات آموزشی، برپایی نمایشگاه‌ها و جشنواره های متنوع با محوریت پیشگیری از مصرف مواد آموزش‌های لازم را به عموم مردم ارائه می نمایند. 

استقرار تیم سلامت در مراکز بهاران 

محمد رضا غفارزاده ادامه داد: گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت امور بهداشتی با استقرار تیم سلامت شامل پزشک، روان شناس و پرستار، در 8 مرکز بهاران تحت پوشش شهرداری تهران به معتادین تحت پوشش این مراکز به ارائه خدمت می پردازد.

اجرای برنامه گلوبال فاند 

رئیس گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت امور بهداشتی گفت: این برنامه با هدف افزایش ارائه خدمات حمایتی مانند تحویل سرنگ و سوزن، کاندوم و آموزش های لازم در خصوص کاهش آسیب توسط پرسنل مراکز کاهش آسیب گذری (DIC) و تیم سیاری به جمعیت پرخطر معتادین سخت دسترس و با حمایت دفتر جرم و جنایت سازمان ملل (UNODC) در حال اجرا می باشد.