اخبار

هشتم اسفندماه مصادف با سالروز بمباران شیمیایی بیمارستان صحرایی حضرت فاطمه‌الزهرا (س) است. این روز در تقویم‌ها به نام روز «بسیج جامعه پزشکی» نام گرفته است. 

دکتر سید عباس فروتن دارای مدرک دکترای تخصصی فیزیولوژی از دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در حال حاضر دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی است. او یکی پیشکسوتان دوران دفاع مقدس است که تجربه فراوانی از جنگ شیمیایی عراق علیه ایران دارد. 

این پزشک کتابی با عنوان «جنگ شیمیایی عراق و تجارب پزشکی آن» تألیف کرده است که در آن از بمباران ناجوانمردانه شیمیایی بیمارستان صحرایی حضرت فاطمه‌الزهرا (س) سخن گفته است. 

دکتر فروتن، خاطرات خود از جنگ شیمیایی عراق علیه ایران به‌ویژه بمباران بیمارستان صحرایی حضرت فاطمه الزهرا (س) را در کتابش این‌گونه روایت کرده است: 

«پس از شروع عملیات بدر، مقامات کشورمان رسماً به سازمان ملل متحد هشدار دادند که عراق در تدارک تهاجم گسترده شیمیایی علیه ایران است. ساعت سه بعدازظهر روز ۲۱/۱۲/۶۳ درحالی‌که هنوز حملات شیمیایی دشمن شروع نشده بود هواپیماهای عراقی چند نقطه را بمباران فسفری کردند. تعدادی از رزمندگان دچار آسیب سطحی شدند و به ما مراجعه کردند. 

بررسی بمباران‌های بیمارستان‌های صحرایی

بررسی حملات هوایی به بیمارستان صحرایی، با توجه به نقش حساس آن در عملیات فاو شامل نکات آموزنده‌ای است. بیمارستان صحرایی حضرت فاطمه الزهرا (س)، در چوئیبده در نزدیکی رودخانه بهمنشیر ساخته شده بود که نقش حیاتی در درمان مجروحین عادی و شیمیایی عملیات فاو ایفا می‌کرد. این بیمارستان هدف حملات عمده به شرح زیر قرار گرفت. 

حادثه ۲۶/۱۱/۶۴

در اورژانس شیمیایی بیمارستان سرگرم بحث در مورد حملات چند روز گذشته بودیم. اورژانس خلوت و آرام بود که ناگهان ضدهوایی‌ها به کار افتادند. از اورژانس خارج شدیم، پنج یا 6 نقطه از اطراف بیمارستان، در طول یک خط مستقیم درحال دود کردن بود و دود خاکستری مایل به آبی از آن نقاط متصاعد می‌شد. به فاصله کمتر از یک دقیقه هواپیماها مجددا ظاهر شدند و اقدام به بمباران شیمیایی کردند به طوری که یکی از بمب‌ها در مجاور خاکریز بیمارستان افتاد. 

جهت جریان باد نسبت به بیمارستان که با بمبهای دودزا بررسی و شناسایی شده بود، خلبان را راهنمایی کرد که بمب شیمیایی را در محلی پرتاب کند که جریان باد، گازهای آن را به سمت هدف یعنی بیمارستان صحرایی ببرد. از بلندگوی بیمارستان اعلام خطر حمله شیمیایی شد و همه ماسک زدند. علیرغم حرکت ابر شیمیایی به سمت بیمارستان، به دلیل باد ملایمی که می‌وزید خوشبختانه به کسی آسیبی نرسید. 

حادثه ۲۸/۱۱/۶۴

این حمله به صورت بمباران جنگی و شیمیایی در اطراف بیمارستان، صورت گرفت و هیچگونه تلفات جانی نداشت. جریان هوا بسیار کند بود و ابر شیمیایی به مدت پنج دقیقه در کنار بیمارستان مشاهده شد که به تدریج پخش و دور شد. 

حادثه ۳۰/۱۱/ ۶۴

در این بمباران از بمب‌های انفجاری بسیار قوی استفاده شد. دو فروند هواپیما در دو مسیر بمب‌ها را رها کردند. تعدادی از بمب‌ها به تاسیسات، وسایل نقلیه و مجاور برخی سنگرها خورد. یکی از بمب‌ها مقابل مسجد اصابت کرد و چند نفر که در فضای بیرون بودند به شهادت رسیدند. بمب دیگری روی بیمارستان منفجر شد. در آن زمان حدود ۱۰۰ نفر پرسنل و مجروح در اورژانس بودند، تعداد زیادی از استادان بیهوشی و جراحی و دستیاران دانشگاهی نیز مشغول به کار بودند ولی خوشبختانه به هیچکس آسیب نرسید و عملیات پزشکی متوقف نشد. 

بمباران تاریخی هشتم اسفند

سرانجام بیمارستان صحرایی حضرت فاطمه الزهرا (س) در اثر یک بمباران ناجوانمردانه شیمیایی برای مدت طولانی از فعالیت باز ایستاد. حدود ساعت ۳۰: ۹ صبح روز پنجشنبه، هشتم اسفندماه، بیش از ۱۰ فروند هواپیمای عراقی بیمارستان را بمباران کردند. این حمله که بیش از یک ربع ساعت ادامه داشت، با بمباران تخریبی آغاز شد و با بمباران شیمیایی خاتمه یافت. دو بمب از بمب‌های شیمیایی در نزدیکی بیمارستان منفجر شدند. عامل اصلی آلودگی، یکی از بمب‌ها بود که در فاصله کمتر از ۱۵ متری درب اورژانس بیمارستان اصابت کرده بود. 

بمب شیمیایی دیگری در فاصله حدود ۵۰ متری درب اورژانس منفجر شد. متأسفانه به دلیل شرایط بحرانی موجود، تعدادی از مجروحین شیمیایی که در اثر اصابت ترکش، نیاز به لاپاراتومی داشتند، پیش از رفع آلودگی در اورژانس شیمیایی در اتاق عمل بیمارستان جراحی شدند. بنابراین علاوه بر آلودگی ناشی از حرکت ابر شیمیایی به داخل اورژانس، انجام عمل جراحی مصدومین نیز بسیاری از کارکنان اتاق عمل را آلوده کرد. اگرچه که به دلیل دوره کمون خردل اکثراً در آن ساعت احساس ناراحتی نکردند، اما بیشتر آن‌ها تا بعدازظهر دچار علائم بالینی شدند. علیرغم اینکه تلاش زیادی با محلول‌های خنثی‌کننده جهت تمیز کردن بیمارستان صورت گرفت، ولی عملاً مشکل را حل نکرد و آلودگی پایدار خردل هفته‌ها بیمارستان را غیرقابل استفاده کرد. البته اورژانس شیمیایی مجاور بیمارستان که خوشبختانه آلوده نشده بود همچنان به کار خود ادامه داد. »