اخبار

دکتر محمد رضا سربازی، مدیر گروه بیماری های دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، اهمیت بیماریهای واگیر در حوزه بهداشت، اجرای دقیق و کامل نظام مراقبت بیماری ها را کلید موفقیت در پیشگیری و کنترل بیماری های واگیر دانست و گفت: نظام مراقبت بیماری های واگیر با هدف گردآوري، تجزيه و تحليل، تفسير مستمر و منظم داده‌هاي مربوط به سلامتي و انتشار آنها به منظور نيازسنجي، برنامه‌ريزي، اجرا و ارزشيابي برنامه‌ها‌ طراحی شده است. 

وی در ادامه افزود: رویکرد کلی در پیشگیری و کنترل بیماریهای واگیر در گام اول آموزش همگانی مردم و آشنا کردن آنها با مسائل بهداشتی و در گام بعدی بیماریابی و درمان بیماران با هدف جلوگیری از گسترش بیماری است. سالهاست که این مهم در مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت طرح ریزی و به مرحله اجرا در آمده است. تجربه چندین ساله نظام مراقبت بیماری های واگیر امروز به ثمر نشسته و با زحمات بی شائبه نیروهای بهداشتی و درمانی پیشگیری و کنترل بیماریهای واگیر فراهم شده است. 

به گفته دکتر سربازی در بسیاری از بیماری‌های عفونی شاهد بروز فصلی آن هستیم بدین مفهوم که در فصولی از سال بیش از دیگر فصول انتظار بروز برخی بیماری ها وجود دارد. از مهمترین بیماریهای فصول گرم می توان بیماریهای منتقله از آب و غذا و نیز برخی بیماریهای مشترک انسان و حیوان را نام برد. معاونت امور بهداشتی دانشگاه همواره با استفاده از تجارب گذشته در آغاز ماههای گرم سال از اردیبهشت ماه لغایت آبان ماه در کلیه مراکز بهداشت/شبکه های بهداشت و درمان تحت پوشش تشدید مراقبت های بیماریهای فصول گرم را اعلام می نماید. بروز برخی بیماری‌ها در کشورهای منطقه نظیر وبا و تب تیفوئید اهمیت این موضوع را دو چندان می کند.

 

دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی پیشگام در پیشگیری و کنترل بیماری وبا

مدیر گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری ها، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی را به عنوان یکی از دانشگاه های موفق در زمینه پیشگیری و کنترل بیماری وبا عنوان کرد و گفت: بعد از افزایش نسبی موارد بیماری در سال 1390، طی سالهای اخیر تعداد موارد تایید شده بیماری بسیار محدود و در سال 1395 با تلاش نیروهای بهداشتی و درمانی هیچ موردی از بیماری وبا در جمعیت تحت پوشش دانشگاه مشاهده نشد که به این لحاظ سال 1395 یکی از بهترین سالهای مراقبت بیماری وبا می باشد. 

وی با اشاره به اینکه بیماری وبا که در گذشته بیماری مرگامرگی خوانده می شد، یک بیماری عفونی و از جمله بیماریهای منتقله از راه آب و مواد غذایی است که باعث بروز اسهال شدید و آبکی شده و در صورت عدم درمان، می تواند منجر به کم آبی بدن و در نهایت مرگ بیمار شود، افزود: این بیماری به علت مصرف مواد خوراکی و یا آبِ آلوده به وسیله باکتری ای به نام ویبریو کلرا به وجود می آید و اغلب در مناطق با سیستم بهداشت ضعیف، پر جمعیت، جنگ زده و یا قحطی زده بیشتر رایج است. گفتنی است، در ماه های گرم سال شرایط رشد و نمو میکروب وبا شایع تر است چراکه مسافرت ها و رفت و آمد به خارج از منازل از جمله بوستان ها و رستوران ها در این فصل سال افزایش یافته و مردم در معرض بیشتر ابتلا قرار دارند. 

دکتر سربازی نظام مراقبت بیماری وبا را یکی از قدیمی ترین و موفق ترین نظام های مراقبت بیماریها در کشور عنوان کرد و گفت: در سالهای اخیر علی رغم کاهش شدید موارد ابتلا به وبا، کماکان بصورت جدی اقدامات کنترلی بیماری در حال اجرا است و با اقدامات به موقع کادر بهداشتی درمانی از گسترش بیماری و نیز بروز پیامدهای ناگوار بیماری جلوگیری می شود.

 وی مهمترین گام اجرایی در پیشگیری و کنترل وبا را آموزش جمعیت تحت پوشش در خصوص روشهای انتقال بیماری، رعایت بهداشت فردی و نحوه سالمسازی مواد غذایی برشمرد و اذعان داشت: کارشناسان بهداشتی بصورت فردی یا گروهی در مساجد، نمازجمعه، مدارس، پارک ها، مراجعین مراکز خدمات جامع سلامت و ... به آموزش مردم می پردازند. درهمین راستا سال گذشته تعداد 22000 نفر از مردم در طی 1900 ساعت مورد آموزش قرار گرفتند. همچنین بالغ بر 25000 مستند آموزشی تهیه و بین گروههای هدف توزیع و 230 کارگاه و کلاس آموزشی جهت کادر بهداشتی درمانی برگزار شد. 

به گفته دکتر سربازی انجام نمونه برداری از کلیه بیماران مبتلا به اسهال حاد آبکی گام مهم در کشف و درمان به موقع بیماران است. در سال 1395 بالغ بر 4300 نمونه سواب رکتال از این بیماران اخذ و مورد آزمایش قرار گرفته است. همچنین درمان موارد احتمالی بیماری با توجه به دستورالعمل ابلاغی مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، اقدام مهم مراقبتی بعدی در کنترل وبا است. در این پروتکل بزرگسالان با سیپروفلوكساسین، سفیكسیم و آمپی سیلین و افراد زیر 17 سال و زنان باردار با داروی سفیكسیم، آمپی سیلین، اریترومایسین و آزیترومایسین درمان شدند. در این میان جبران کمبود آب و الکترولیتها در بیماران با استفاده از پودر ORS صورت خواهد گرفت.