اخبار

28 جولای(6 مرداد ماه) به عنوان روز جهانی هپاتیت نام گذاری شده و معرف بیماری است که به علت التهاب کبد ایجاد می شود. شعار امسال این روز با عنوان «میلیون ها بیمارناشناخته را پیدا کن» از طرف سازمان بهداشت جهانی تعیین شده است. 

دکتر فاطمه نوائیان، کارشناس مبارزه با بیماری‌های ایدز و هپاتیت معاونت امور بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه هپاتیت بیماری شایعی است که در اثر انواع ویروس‌ها، داروها، الکل و جایگزینی بافت چربی و... در کبد ایجاد می شود، گفت: هپاتیت‌های ویروسی که از علل مهم درگیری کبد هستند در اثر آلودگی با ویروس های هپاتیتA,B,C,D,E,G  ایجاد می شود که عفونت هپاتیت B و Cامروزه از مشکلات مهم بهداشتی دنیا هستند. 

این کارشناس مبارزه با بیماری‌های ایدز و هپاتیت معاونت امور بهداشتی در خصوص اهمیت این بیماری افزود: هم اکنون در جهان 350 میلیون نفر مبتلا به هپاتیت مزمن B و286میلیون نفر مبتلا به هپاتیت C مزمن زندگی می کنند و متاسفانه هرساله حدود یک میلیون نفر به علت هپاتیت‌هایB  و Cجان خود را از دست می دهند. درایران یک میلیون و 400نفرمبتلا به هپاتیت B و 184هزار نفر مبتلا به هپاتیتC گزارش شده است.

 

هپاتیت Bیک مشکل مهم بهداشتی در سراسر دنیا

دکتر نوائیان با اشاره به اینکه هپاتیت های ویروسی از عمده ترین مشکلات سلامت عمومی در جهان و کشور محسوب می شود، گفت: هرسال میلیون ها نفر به این بیماری مبتلا شده و جمعی از آنها نیز مبتلا به انواع حاد و یا عوارض ناشی از بیماری و حتی مرگ می شوند. متاسفانه یک تا 2درصد از موارد حاد موجب هپاتیت برق آسا شده که در 30 تا50 درصد موارد منجر به مرگ می شود این در حالی است که به گزارش WHO تعداد افرادی که در10 سال گذشته در اثر ابتلا به هپاتیت جان خود را از دست داده اند، از مجموع تلفات مالاریا، تب دنگ و ایدز بیشتر بوده است.

وی افزود: درکشور ما 57درصد موارد سیروز کبدی و78درصد سرطان‌های اولیه کبد، بواسطه ابتلای به هپاتیت های B و C بوده است.

این کارشناس مبارزه با بیماری‌های ایدز و هپاتیت معاونت امور بهداشتی در خصوص شیوع بیماری هپاتیت B در کشور گفت: کشور ما جزو کشورهای با شیوع متوسط است البته در سال های اخیر شیوع هپاتیت دراکثر نقاط کشور به کمتر از 2درصد رسیده و فقط در دو استان گلستان و سیستان وبلوچستان هنوز بیش از 2درصد است.

وی افزود: البته با توجه به واکسیناسیون کودکان از سال 1372 و واکسیناسیون سراسری متولدین 1368 تا 1372 بر علیه بیماری هپاتیت B، شیوع این بیماری در کشور در افراد زیر 26 سال، بر اساس طبقه بندی WHO از نظر شیوع آلودگی به ویروس هپاتیت B در محدوده با شیوع پایین است.

دکتر نوائیان با بیان اینکه ناقلین هپاتیت B می توانند همانند سایر مردم زندگی کنند، گفت: ناقلین هپاتیت B می توانند ازدواج کنند اما همسر ایشان باید بر علیه این بیماری واکسینه شود. در صورتی که بارداری اتفاق افتد، بررسی زنان باردار از نظر هپاتیت B ضروری است تا از انتقال بیماری به نوزاد پیشگیری شود.

 

هپاتیت C جدی ترین بیماری ویروسی 

دکتر نوائیان در خصوص بیماری هپاتیت C توضیح داد: این نوع هپاتیت از جدی ترین بیماری های ویروسی است که در صورت مواجهه فرد با این ویروس، در 80 درصد موارد، به نوع مزمن بیماری تبدیل خواهد شد و متاسفانه در صورت مزمن شدن می تواند منجر به سیروز، نارسایی و سرطان کبد شود. از آنجا که برای پیشگیری از بیماری هپاتیت C واکسنی وجود ندارد، پیشگیری از بروز این بیماری باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: شیوع جهانی تقریبی هپاتیت C ، 2/2 تا 3 درصد است. شیوع هپاتیت C در جمعیت عمومی ایران کمتر از نیم درصد است. این میزان کمتر از میزان شیوع درکشورهای منطقه است.

 

تحمیل هزینه بالای بیماری هپاتیت بر نظام سلامت

وی در ادامه افزود: این بیماری‌ها به دلیل هزینه‌هایی که ایجاد می کنند بار سنگینی بر دوش نظام های سلامت تحمیل می کنند تا جایی که در بسیاری از کشورهای جهان اولین علت پیوند کبد که بسیار پرهزینه است هپاتیت های ویروسی هستند.

 

اعتیاد تزریقی یکی از معضلات بهداشتی جهان در انتقال هپاتیت

کارشناس مبارزه با بیماری‌های ایدز و هپاتیت معاونت امور بهداشتی در پاسخ به سوال چگونگی راه‌های انتقال بیماری اظهار کرد: راه‌های انتقال بیماری به انواع مختلف هپاتیت و اپیدمیولوژی آنها تفاوت بسیار دارد. هپاتیت B عمدتا از طریق خون و فراورده‌های خونی آلوده، مادر به کودک، تماس جنسی، تماس با سایر مایعات بدنی انتقال می یابد. هپاتیت C بیشتر از طریق خالکوبی و تاتو حجامت غیر بهداشتی و سابقه استفاده از سوزن های آلوده جهت تزریق مشترک مخصوصا در زندانها ایجاد می شود.

وی افزود: اعتیاد تزریقی در 148 کشور جهان از معضلات بهداشتی مهم است. در جهان تعداد معتادان تزریقی مبتلا به هپاتیت B حدود ½ میلیون نفر و تعداد معتادان تزریقی مبتلا به هپاتیت C حدود 10 میلیون نفر برآورد می شود و متاسفانه همه گیری بی سر و صدا ولی سریع هپاتیت های B و C درمیان معتادان تزریقی درحال گسترش است. بنابراین معتادان تزریقی پرخطرترین گروه‌ برای انتقال هپاتیت B و C هستند. 

 

حذف موارد جدید هپاتیت تا سال 2030

دکتر نوائیان در ادامه در خصوص تلاش برای تحقق شعار امسال سازمان جهانی گفت: تعهد جهانی تا سال 2030 حذف موارد جدید هپاتیت B و C است و همچنین باید شیوع هپاتیت B به زیر نیم درصد و در مورد هپاتیت C نیز 90درصد بیماران درمان شده باشند.

وی افزود: از این رو و به منظور تحقق این اهداف، فعالیت هایی از قبیل انجام اقدامات حفاظتی و پیشگیرانه برای افراد درمعرض خطر، کشف و تشخیص زودرس موارد ابتلا درافراد پرخطر، آگاه سازی مبتلایان از وضعیت بیماری خود و کسب مهارت های لازم برای عدم انتقال بیماری به دیگران، توانمندسازی افراد سالم برای کسب دانش کافی برای حفاظت خود و بهبود کیفیت زندگی مبتلایان به هپاتیت B و C و دسترسی آنان به مراقبت بهداشتی درمانی که باعث کاهش بار بیماری در جامعه می شود، صورت پذیرد.

این کارشناس مبارزه با بیماری‌های ایدز و هپاتیت معاونت امور بهداشتی در خصوص اقدامات معاونت امور بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی به منظور پیشگیری و شناسایی افراد مبتلا به هپاتیت گفت: کارشناسان هپاتیت در دانشگاه شهید بهشتی مطابق با پروتکل اجرایی وزارت بهداشت و رسیدن به هدف حذف هپاتیت تا سال  2030 در کشور درحال انجام یکسری اقدامات هستند. 

وی بیان کرد: آموزش درخصوص اهمیت بیماری و راههای انتقال آن جهت بیماران و خانواده ایشان، عموم مردم و کارکنان مراکز بهداشتی و درمانی با تاکید بر عدم استفاده مشترک از وسایلی مانند سرنگ، مسواک، تیغ، ریش تراش، حوله و ...، استفاده از دستکش در پانسمان زخمهای بیمار و ... یکی از این اقدامات است.

به گفته دکتر نوائیان، واکسیناسیون گروه های هدف شامل نوزادان، افرادی که درمعرض تماس های شغلی با خون هستند، مصرف کنندگان مواد مخدر تزریقی، صاحبان رفتارهای جنسی پرخطر، زندانیان با سابقه رفتارهای پرخطر، نزدیکان بیمار، رفتگران شهرداری ها، آتش نشانان، امدادگران اورژانس، زندانبانان، کارشناسان آزمایشگاه ها، بیماران همودیالیز کاندید پیوند عضو نیز باید انجام شود.

وی یادآور شد: هم اکنون واکسیناسیون گروه های درمعرض خطر ازجمله زندانیان و اهدا کنندگان خون و...در برنامه جاری وزارت بهداشت و دانشگاه‌ها ست.

وی تزریق ایمنوگلوبولین ضد هپاتیت B در نوزادان متولد از مادران مبتلا به هپاتیت B را نیز از دیگر فعالیت های مدنظر این معاونت عنوان کرد و افزود: همچنین از آنجا که خون و مایعات بدن بالقوه آلوده محسوب می شود، رعایت بهداشت شخصی، شست و شوی دست، استفاده از لوازم حفاظت شخصی شامل دستکش، عینک، ماسک، گان‌های پوششی برای جلوگیری از تماس خون و مایعات بدن لازم است. 

دکتر نوائیان با اشاره به غربالگری گروه های هدف گفت: اهدا کنندگان خون و فراورده های آن، دریافت کنندگان خون، کارکنان بهداشتی درمانی، خانم های باردار، نوزادان متولد شده از مادران مبتلا به هپاتیت، مصرف کنندگان مواد مخدر تزریقی، افرادی که علائم بیماری مزمن کبدی دارند، همه این افراد جزو گروه هدف هستند. 

این کارشناس مبارزه با بیماری‌های ایدز و هپاتیت معاونت امور بهداشتی، مراقبت از موارد آلوده به هپاتیت شامل بیماران مبتلا به هپاتیت حاد B، عفونت پری ناتال و افرادی که آزمایش HBsAg مثبت دارند را از دیگر اقدامات در دست اجرا بیان کرد.

وی افزود: مراقبت اپیدمیولوژیک، ثبت و گزارش دهی شامل جمع آوری اطلاعات و برنامه ریزی جهت ارائه خدمات است. همچنین جهت پیگیری و بررسی بیماران شناسایی شده، اطلاعات آنان پس از تکمیل فرم بررسی در سیستم پورتال وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ثبت می شود.

 

ابتلای سالانه هزار نفر به هپاتیت B و C

دکتر نوائیان در خصوص مبتلایان به هپاتیت B و C در سطح دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گفت: در دانشگاه شهید بهشتی هر ساله نزدیک به هزار بیمار مبتلا به هپاتیت B و C شناسایی می شود و مراقبت و پیگیری آنان توسط کارکنان مراکز و شبکه های بهداشت تحت پوشش انجام شده و اطلاعات تمام موارد در سیستم پورتال وزارت بهداشت ثبت می شود. 

وی افزود: از آنجا که اکثر بیماران از بیماری خود اطلاع ندارند از اهداف مهم برنامه در دانشگاه غربالگری و بیماریابی هپاتیت است. از این رو در سال 96 با توجه به اولویت آموزشی این برنامه در دانشگاه جلسات متعدی توسط معاونت بهداشت، مراکز و شبکه های تحت پوشش برای مراقبان سلامت برگزار شد تا پس از تسری این آموزش ها به عموم مردم بتوانیم به اهداف و تعهدات جهانی دست یابیم. درتابستان سال 97 نیز اموزش کنترل هپاتیت بمدل آموزشی Shep(مدل جامع سیستماتیک آموزش و ارتقا سلامت) در تمام مراکز دانشگاه جهت عموم مردم و کارکنان بهداشتی درحال انجام است.

این کارشناس مبارزه با بیماری‌های ایدز و هپاتیت معاونت امور بهداشتی ادامه داد: یکی از مراکز فعال و همکار در کنترل بیماری هپاتیت در سطح دانشگاه مرکز تحقیقات گوارش و کبد واقع دربیمارستان طالقانی است. این مرکز ارائه خدمات سطح سه ارجاع به بیماران مراجعه کننده را به عهده دارد. 

دکتر نوائیان تصریح کرد: مهم‌ترین مشکل ما تشویق مردم به انجام آزمایش و کنترل رفتارهایی است که منجر به ابتلا به هپاتیت Bو C می‌شود .امیدواریم بتوانیم تا سال 2030 به حذف این بیماری نائل شویم.