کمکهای اولیه روانشناختی؛ ضامن سلامت روان فرد در مواجهه با تروما
متخصص اعصاب و روان دانشگاه، حفظ امنیت، حفظ روابط اجتماعی و افزایش احساس کارآمدی را از مهمترین اصول کمکهای اولیه روانشناختی (Psychological First Aid) در زمان بروز تروما برشمرد.
دکتر سمیه معتضدیان متخصص اعصاب و روان در گفت وگو با روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی، با بیان اینکه تروما واژهای است که برای استرس بسیار شدید به کار برده میشود، گفت: هنگام تروما فرد باید تمام توان و ظرفیت روانی و جسمی خویش را به کار برد تا بقایش حفظ شود.
وی خاطرنشان کرد: تروما فرد را از وضعیت معمول خارج کرده و وارد مرحله دیگری برای حفظ بقا می کند.
دکتر معتضدیان با اشاره به بروز علایم متفاوت در افراد هنگام مواجهه با تروما، بیخوابی، احساس کرختی، ترس شدید، نیاز به فرار کردن یا اجتناب، تمایل به رفتن به دل حادثه یا فریز شدن را برخی از این علائم برشمرد.

این متخصص اعصاب و روان تاکید کرد: تمام این علایم، واکنش طبیعی یک مغز سالم نسبت به یک رویداد غیرطبیعی است و این موضوع بسیار مهمی است.
دکتر معتضدیان در ادامه گفت: هنگامی که فردی دچار جراحت جسمی میشود برای کنترل درد، خونریزی یا پیشگیری از عفونت یکسری اقدامات اولیه با عنوان کمکهای اولیه پزشکی انجام میشود.
به گفته وی اگر ساختار روانی افراد نیز دچار اختلال یا جراحت شود یکسری کمکهای اولیه روانشناختی Psychological First Aid انجام میگیرد و بهتر است مانند کمکهای اولیه پزشکی همه افراد جامعه این اقدامات را بیاموزند تا درصورت بروز تروما بدانند چه کاری باید انجام دهند.
مراحل کمکهای اولیه روانشناختی:
دکتر معتضدیان اولین گام در این فرایند را حفظ ایمنی عنوان کرد یعنی فرد مطمئن باشد در محیطی کاملا امن قرار دارد.
به گفته وی در مراحل بعدی فرد باید سعی کند آرامش خویش را حفظ کند. زیرا وقتی جسم خود را آرام کنیم این بازخورد به مغز ارسال میشود که اوضاع تحت کنترل است. بنابراین با تنظیم تنفس یا ریلکس کردن و آرام سازی عضلات باعث آرامش جسم و ارسال این بازخورد به مغز میشویم که اوضاع تحت کنترل است و این امر بسیار کمک کننده است.
این عضو هیئت علمی دانشگاه حفظ دایره روابط اجتماعی را گام بعدی برشمرد و حضور سایر افراد و اطرافیان را در ایجاد این احساس که من تنها نیستم کمک کننده دانست.
وی تاکید کرد: در گام بعدی باید تا جایی که میتوانیم احساس کارآمدی را در خود افزایش دهیم.
این متخصص اعصاب و روان به افراد توصیه کرد در این شرایط کارهایی را انجام دهند که در مقیاس کوچک و قابل اندازهگیری باشد نظیر اتوی لباسها، کارواش بردن ماشین، مرتب کردن کابینتها و...
به گفته وی کارهای قابل اندازه گیری که جسم فرد را درگیر میکند میتواند به مروز زمان باعث حفظ تعادل روحی و ارسال این پیام به مغز فرد شود که شرایط هنوز تحت کنترل است، من هنوز براوضاع مسلط هستم.
این عضو هیئت علمی دانشگاه خاطرنشان کرد: در 50 تا 60 درصد افراد علائم و نشانهها پس از استرس حاد، معمولا بعد از یک ماه برطرف میشود اما در صورتی که پس از یک ماه این علایم ماندگار بود حتما باید به متخصص مراجعه کند.
وی با اشاره به رویکردهای افراد مختلف در مواجهه با تروما گفت: گروهی با احساس سردرگمی و علایم بعد از تروما سریع به دنبال مصرف دارو یا یک عامل خارجی برای بهبود حال خویش هستند و ممکن است مصرفه خودسرانه دارو داشته باشند یا به دنبال مصرف موادی بروند تا خود را تسکین دهند؛ اما این امر معضل را مضاعف می کند.
وی با بیان اینکه گروه دیگری از افراد علی رغم اینکه نیاز به مصرف دارو دارند اما در برابر مصرف دارو و مداخلات مورد نیاز مقاومت میکنند، گفت: هر دو گروه نیازمند مراقبت هستند تا یک وضعیت میانه و متعادل پیدا کنند.
انتهای پیام/
کدخبرنگار: 7700 س.ع