تولید فیلتر نمونهبرداری از آلایندههای هوا بر پایه نانوالیاف توسط عضو هيئت علمي دانشگاه
عضو هيئت علمي دانشكده بهداشت و ايمني موفق به اخذ گواهینامه نانومقياس براي فيلتر نمونهبرداري از سیلیس کریستالی شد که در فرایند شناسایی کمی و کیفی آلایندههای هوا کاربرد دارد.
عضو هيئت علمي دانشكده بهداشت و ايمني موفق به اخذ گواهینامه نانومقياس براي فيلتر نمونهبرداري از سیلیس کریستالی شد که در فرایند شناسایی کمی و کیفی آلایندههای هوا کاربرد دارد.
دكتر سميه فرهنگ دهقان عضو هيئت علمي دانشكده بهداشت و ايمني در گفت وگو با خبرنگار روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی گفت: تاکنون تولید فیلترهای نمونهبرداری از آلایندههای هوا در داخل کشور با محدودیت همراه بوده و وارادات آن نیز با توجه به تحریمهای اقتصادي و نوسانات قیمت ارز، دشوار بوده است. بنابراین شاهد كمبود و افزایش قیمت این محصول پرکاربرد در كشور هستیم.
وی ایران را یکی از کشورهاي برتر جهان در حوزه فناوری نانو دانست و افزود: امروزه شاهد راهاندازی خطوط تولید نانوالیاف در مقیاس صنعتی برای کاربرد در فیلترهای تصفیه هوا، آب و فاضلاب، خودرو و ماسکهای تنفسی در داخل کشور و صادرات آن به خارج کشورهستیم.
این استادیار دانشگاه یادآور شد: بنابراین توسعه فیلترهای تجاري بر پایه نانوالیاف برای اهداف نمونهبرداری از آلایندههای ذرهای هوا مد نظر قرار گرفت.هدف اصلي اين پروژه، جلوگیری از واردات این محصول و خروج ارز، معرفی نمونههای جدید و جایگزین برای فیلترهای نمونهبرداری معمول و فراهم کردن شرایط فروش خطوط تولید نانوالیاف برای استفاده در تولید محصولی جدید به دنیا است.
وی افزود: در اين راستا، نمونه صنعتي اين محصول را توليد کرده و موفق به كسب نتایج رضایتبخش و عملکردی قابل مقایسه با فیلترهای تولیدی برندهای معتبر بینالمللی مانندSKCو Inc شدیم.
اين عضو هیئت علمی دانشکده بهداشت و ایمنی خاطرنشان کرد: تطبیق نمونه توليدي با الزامات روشهای سازمانهای معتبر فعال در زمینه توسعه استانداردهای نمونهبرداری و آنالیز نمونههای هوا در محیط کار مانند NIOSH صورت گرفت و موفق به اخذ تاییدیه ضوابط فنی کارگروه تخصصي ارزیابی محصولات شد.
به گفته وی این محصول همچنین مجوز آزمايشي نانومقياس از ستاد ويژه توسعه فناوري نانو به منظور بهرهمندي از خدمات حمايتي در راستاي فرايند تجاريسازي فيلتر نمونهبرداري از سيليس كريستالي را دريافت کرده است.
دکتر فرهنگ شناسایی آلايندههاي شيميایي هواي محیط کار را از وظایف مهندسان بهداشت حرفهای برشمرد و گفت: در شناسایی و تعیین مقدار مواد شیمیایی در هوای محیط کار، مرحلهای با عنوان نمونهبرداری وجود دارد که دارای اهمیت خاصی است.
به گفته وی بر مبنای این نمونه برداریها، آزمایشات لازم برای شناسایی کمی و کیفی آلایندههای هوا انجام گرفته و نتایج به دست آمده برای انجام اقدامات بعدی یعنی کنترل خطر آلایندههای شیمیایی مورد استفاده قرار میگیرد.
وی استفاده از بستر فیلتر و مکانیسم فیلتراسیون را یکی از روشهاي متداول در نمونهبرداري از آلايندههاي ذرهاي معلق در هوا عنوان کرد و افزود: نمونهبرداری از هوا مبتنی بر این مکانیسم با استفاده از فیلتر، نگه دارنده فیلتر، پمپ و سایر ملحقات آن انجام میگیرد.
به گفته این استادیار دانشگاه با عبور هوای آلوده از روی فیلتر، آلاینده ذرهای به صورت مستقیم روی فیلتر جمع آوری میشود که به منظور شناسايي كمي و كيفي آلايندهها مطابق روشهاي استاندارد، آمادهسازي شده و مورد آناليز دستگاهي قرار ميگيرد.
دکتر فرهنگ با اشاره به این که در بین انواع گرد و غبارهای منتشر شده، گردوغبار سیلیس به عنوان ماده بسیار خطرناک در محیط کار شناخته میشود خاطرنشان کرد: آژانس بینالمللی تحقیقات سرطان (IARC) این ماده را جزو گروه دوم مواد سرطانزا تقسیم بندی کرده است.
این عضو هیئت علمی دانشکده بهداشت و ایمنی یادآور شد: فیلتر استانداردی که در نمونهبرداری از سیلیس کریستالی محیط کار مورد استفاده قرار میگیرد، فیلتر پلی وینیل کلراید (PVC) است كه در پروژه حاضر اين فيلتر در مقياس صنعتي با الياف نانو ساخته شده و مورد آزمون عملكرد قرار گرفته است.
به گفته وی نانو الیاف به علت خواص فیزیکی و شیمیایی بی نظیر و ویژگیهای منحصر به فرد، در تحقیقات استفاده بسیاری دارند.
دکتر فرهنگ با اشاره به این که قطر نانوالیاف بین 10 تا 100 نانومتر و گاهی تا 500 نانومتر است گفت: این ویژگی باعث افزایش نسبت سطح به حجم زیاد (این نسبت در مورد نانوالیاف تقریباً 1000 برابر الیاف میکرونی است)، انعطاف بالای سطوح و خواص مکانیکی عالی از قبیل استحکام کششی میشود.
به گفته وی نانوالیاف، تارهای انعطاف پذیری دارند که مواد دیگر قادر به اتصال بین حفرات آنها هستند و باعث میشوند که نانوالیاف میزبان مناسبی برای سایر مواد باشند. به طور کلی نسبت سطح به حجم زیاد و تخلخل بالا باعث می شود که نانوالیاف کاندید کاربردهای بسیاری از جمله فيلتراسيون شود.
دکتر فرهنگ افزود: گرچه امروزه تحقیقات گستردهای درخصوص استفاده از نانوالیاف به عنوان فیلتر هوا برای کنترل آلودگی هوا یا به عنوان ماسکهای تنفسی در تجهیزات حفاظت فردی انجام شده است، با اين حال قابلیت کاربرد این فنآوری برای نمونهبرداری از آلایندههای هوا به منظور تعیین غلظت آلاینده در هوا کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
این استادیار دانشکده بهداشت و ایمنی با اشاره به این که هدف پروژه توليد بستر نانوليفي در مقياس صنعتي برای نمونه برداری و تعیین مقدار آلایندههای ذرهای هوا(سیلیس کریستالی) بود افزود: عملكرد مناسب اين محصول از طریق مقایسه با نتایج نمونه برداری و آنالیز با کمک فیلترهای تجاری موجود و انجام آزمونهای مرتبط مطابق با روشهای استاندارد تعيين شد.
دکتر فرهنگ خاطرنشان کرد: تهيه فیلترهای PVCبا عملكرد مناسب به عنوان یکی از کاربردیترین فیلترهای نمونه بردار هوا، درحال حاضر در کشور با محدوديتهايي همراه است. امید است با پيشبرد اين پروژه کمک شایانی به اقتصاد و صنعت کشور کرده و زمینه تولید داخلی فیلترهای نانويي مختص نمونه برداری از هوا را هموار سازیم.
به گفته وی گروههای مصرف کننده اين فیلترها در حال حاضر شامل دانشگاهها و شرکتهای ارایه دهنده خدمات بهداشت حرفهای و محیط زیست، آزمایشگاههای مرجع تعیین آلودگی هوا، مراکز تحقیقاتی مربوط به آلودگی هوا و مراکز بهداشت وابسته به دانشگاههای علوم پزشکی هستند.
به گفته دکتر فرهنگ این طرح در پایان سال 1400، در فهرست سه پروژه برتر دانشگاه قرار گرفت و برای دریافت گرنت تشویقی پروژههای تقاضا محور موسسه نیماد به وزارت بهداشت معرفی شده است.
این استادیار دانشگاه افزود: این محصول همچنین مجوز آزمايشي نانومقياس از ستاد ويژه توسعه فناوري نانو به منظور بهرهمندي از خدمات حمايتي در راستاي فرايند تجاريسازي فيلتر نمونهبرداري از سيليس كريستالي را دريافت کرده است.
وی با اشاره به مراحل اعطای گواهینامه و مجوز گفت: به منظور بررسی محصولات و اعطای اين گواهینامه و دريافت مجوز، فرایند بازرسی با بررسی مدارک و مستندات فرد متقاضی آغاز ميشود. سپس با توجه به نوع محصول، دستورالعمل بازرسی و طراحی آزمونها برای بررسی به متقاضي اعلام میشود.
دکتر فرهنگ افزود: با بازدید و نمونهبرداری کارشناس از محل تولید و انجام آزمایشها طبق طرح آزمون، گزارش فنی واحد بازرسی مبنی بر تأیید یا عدم تأیید محصول اعلام میشود. نتایج این گزارش پس از بررسی متخصصان این حوزه و ارایه در شورای راهبردی ستاد، به اطلاع متقاضی می رسد.
انتهای پیام/
کدخبرنگار: 7700 س.ع