توسط محققان دانشگاه انجام شد
شناسایی ژنهای کلیدی در بروز تظاهرات عصبی کرونا
پژوهشگران دانشگاه در قالب یک طرح تحقیقاتی با بهرهگیری از رویکرد سیستمبیولوژی، موفق به شناسایی پنج ژن کلیدی مرتبط با تظاهرات عصبی ناشی از ابتلا به SARS-CoV-2 شدند؛ یافتههایی که میتواند در توسعه راهکارهای تشخیصی و درمانی برای عوارض عصبی بیماری کرونا مورد استفاده قرار گیرد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی، طرح تحقیقاتی رمزگشایی از پاتوژنز ملکولی زمینهساز تظاهرات عصبی SARS-CoV-2 و پیشنهاد دارو، با رویکرد سیستمبیولوژی با مجریگری دکتر حکیمه زالی اجرا شده است.
از ابتدای همهگیری بیماری کرونا گزارشهای متعددی از بروز نشانهها و اختلالات مرتبط با سیستم عصبی انسان منتشر شد، در همین راستا، در این طرح تحقیقاتی، سندرمهای عصبی ناشی از ابتلا به COVID-19 از جمله سکته مغزی، صرع، تشنج، مننژیت، آنسفالیت، مننژوانسفالیت و اختلالات عصبی ایمونولوژیک مورد بررسی قرار گرفت.
در این مطالعه با استفاده از رویکرد سیستمبیولوژی و تحلیل دادههای omics، دادههای خام مربوط به سلولهای عصبی آلوده به ویروس SARS-CoV-2 از پایگاه داده NCBI بازیابی و مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت.
همچنین شبکههای تعامل پروتئین-پروتئین برای ژنهای بیانشده در بافت عصبی آلوده شناسایی شد.
بر اساس نتایج این پژوهش دو گروه از ژنهای حیاتی شناسایی شدند؛ گروه نخست، ژنهای ضروری توپولوژیکی در شبکههای PPI و گروه دوم، ژنهای خوشهای با همبستگی بالا با عوارض عصبی بودند و در ادامه برای هر دو گروه از ژنهای حیاتی، داروهای بالقوه پیشنهاد شد.
یافتههای این طرح نشان داد پنج ژن کلیدی HSPA1B، HSPB1، HSPH1، DNAJB1 و FKBP5 بهطور معنیداری با هر پنج تظاهرات عصبی بررسیشده مرتبط هستند.
همچنین نتایج غنیسازی مسیر KEGG ارتباط معناداری با بیماریهای تخریبکننده عصبی از جمله پارکینسون، آلزایمر و هانتینگتون، و نیز برخی مسیرهای عفونی از جمله ویروس آنفولانزای A، اپشتینبار و سرخک را نشان داد.
از جمله داروهای پیشبینیشده بر اساس این ژنها میتوان به روی، متیلدوپا، لورازپام، کاربامازپین، اسیتالوپرام، پاروکستین، فلوکستین و بوپروپیون اشاره کرد؛ داروهایی که بر سیستم عصبی اثرگذار هستند و میتوانند در مطالعات تکمیلی مورد توجه قرار گیرند.
پژوهشگران در جمعبندی این مطالعه تاکید کردهاند که نقش بالقوه ژنها و داروهای حیاتی شناساییشده در درمان عوارض عصبی COVID-19 باید با جزئیات بیشتری بررسی شود. ضمن اینکه بر اساس بیومارکرهای بهدستآمده، امکان طراحی و ساخت کیت برای شناسایی عوارض عصبی کرونا نیز وجود دارد.
نتایج این پژوهش بهصورت Letter to the Editor در ژورنال معتبر Journal of Neuroimmune Pharmacology وابسته به انتشارات Springer در سال 2021 منتشر شده است.
انتهای پیام/