اخبار

دوران دفاع مقدس حماسه ای بی بدیل در کل تاریخ ایران و تجلی تبدیل تهدیدها به فرصت بود. هنگامه غریبی که با جنگ و آتش و خون آغاز شد و با ایثار و از جان گذشتگی و شهادت همراه بود و به قطع وابستگی و تلاش برای سازندگی و خودکفایی استقلال سرانجام یافت.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی    ( sbmu)،  در آن دوران ایرانیان رسالت خویش را دفاع از مملکت و نبرد با دشمن قدار می دانستند و اقشار مختلف جامعه یکدل و یکصدا درعرصه های مختلف اعم از خط مقدم یا پشت جبهه در این نبرد مشارکت می کردند. جمع کثیری از دلاورمردان غیور این سرزمین از پیرو جوان گرفته تا استاد و دانشجو، معلم و دانش آموز، کاسب و روستایی و ... ، جان بر کف نهاده و عازم جبهه ها شده و به حماسه آفرینی پرداختند.

کادر پزشکی نیز یکی از این اقشار بود که درمان و نجات جان مجروحان را رسالت خود دانسته و عازم جبهه ها می شدند تا در خط مقدم یا اورژانس و یا بیمارستان صحرایی به درمان مجروحان بپردازند.

به بهانه چهلمین سالگرد دوران دفاع مقدس، پای صحبت های دکتر بهرام عین اللهی متخصص چشم، فوق تخصص قرنیه و استاد دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی نشستیم که ازحضور خویش در جبهه ها به عنوان یک بسیجی یا در نقش های مدیریتی از آغاز تا انتهای جنگ تحمیلی به عنوان یک توفیق الهی یاد می کند.

این طبیب حاذق ایرانی به برگی از کتاب قطور خاطراتش از آن دوران اشاره می کند و می گوید: به خاطر دارم که  تازه دخترم به دنیا آمده بود و هنوز یک ماهش نشده بود، احساس کردم در جبهه ها نیاز مبرم به خدمات پزشکی وجود دارد بنابراین از طریق ستاد امداد و درمان تهران عازم اهواز شده و از آنجا به آبادان اعزام شدم.

دکتر عین اللهی پزشکی دوران دفاع مقدس را درعرصه ارایه خدمات پزشکی در جنگ ها در کل جهان بی بدیل و منحصر به فرد می داند و تاکید می کند: تاکنون در هیچ جنگی دنیا خدمات پزشکی در خط مقدم جبهه ارایه نشده است در حالی که در دفاع مقدس، درمان مجروحان از همان خط مقدم و حتی از روی خاکریزها آغاز می شد تا مبادا جان مجروحان در حین انتقال به پشت جبهه به خطر افتد .

وی با اشاره به خاطرات خود از عملیات بیت المقدس یادآور می شود که کادر امداد و درمان روی خاکریزها  امدادرسانی به مجروحان را انجام می داند و اصرار داشتند که باید این روند درمان از همانجا شروع شود زیرا درصورتی که بخواهیم مجروح را  به عقب برسانیم ممکن است وقت را از دست داده و به شهادت برسد.

در آن دوران در واقع سه پست امدادرسانی پزشکی وجود داشت؛ در خط مقدم وامداد، کمی عقب تر اورژانس قرار داشت و پس از آن بیمارستان صحرایی که خدمات پیشرفته و جراحی ها را ارایه می کرند.

امداد رسانی  اولیه را از خط مقدم و روی خاکریزها شروع می کردیم وسپس مجروحان به اورژانس که کمی عقب تر از خط مقدم قرار داشت منتقل می شدند و در نهایت مجروحانی که نیاز به جراحی یا خدمات درمانی پیچیده تر داشتند به بیمارستان صحرایی انتقال یافته و درمان آنان ادامه می یافت.

دکتر عین اللهی از ایجاد بیمارستان های صحرایی پیشرفته در آن دوران برایمان می گوید که بسیار محکم و از جنس بتون بودند و خاطرنشان می سازد : در ابتدای جنگ این مراکز چندان پیشرفته نبودند اما در انتهای جنگ بیمارستان های صحرایی بسیار مجهزی داشتیم که از بتون احداث شده و مانند کوهی بودند که حتی بمب نیز به آنها کارگر نبود و نمی توانست آنها را تخریب کند.

این استاد وارسته دانشگاه که از سال 1365 تا پایان دوران دفاع مقدس مسئولیت ستاد رسیدگی به وضعیت مصدومان و مجروحان جنگ را برعهده داشت  درخصوص تشکیل این بیمارستان های صحرایی به عنوان مراکز درمانی مجهز ارایه دهنده خدمات درمانی پیشرفته به مجروحان و نحوه تامین نیروی انسان و کادر درمان آنها چنین می گوید:

در آن زمان کادر درمان به دو صورت نیروهای دایمی و اضطراری اعزام می شدند. گروه اول بطوردایمی به مناطق جنگی اعزام می شد و گروه دوم ، نیروهای اضطراری و در واقع ساک به دست و آماده بودند که باید پس از اعلام فراخوان ظرف کمتر از 12 ساعت عازم مناطق جنگی می شدند.

این گروه که متشکل از نیروهای بسیجی پزشکی و داوطلب بودند پس از اعلام فراخوان ساک به دست و کاملا محرمانه بدون اطلاع هیچ کس به مناطق مربوطه اعزام می شدند.

دکتر عین اللهی  ضمن تشریح نحوه شکل گیری و سازماندهی این نیروهای اضطراری درطول جنگ ، عملیات والفجر 8 را اوج این سازماندهی می داند و به ذکر خاطراتی درخصوص این عملیات می پردازد:

شب قبل از عملیات به همراه دکتر فیروزآبادی و دکتر  خاتمی نزد فرمانده عملیات رفتیم. به ما اعلام شد که فردا قرار است عملیات برگزار شود. به خاطر محرمانه ماندن و لو نرفتن عملیات از ما خواستند که فقط چند ساعت قبل از شروع حمله به نیروهای پزشکی فراخوان دهیم.

آن شب از شدت استرس دچار درد شدید معده شدم زیرا احساس می کردم اگر نتوانیم کادر پزشکی را به موقع برای درمان مجروحان اعزام کنیم تلفات زیادی خواهیم داشت و مجروحان زیادی به شهادت می رسند. اما این باید این استراتژی را اجرا می کردیم. بالاخره راس ساعت معین به سرتیم ها اطلاع دادیم که باید نیروهای خود را اعزام کنند و با هماهنگی ستاد مشترک با سه فروند هواپیمای 330  نیروها اعزام شدند. خوشبختانه این نیروها دقیقات همزمان با رسیدن مجروحان به اورژانس ها رسیدند.

یک موفقیت بسیار بزرگی بود که توانستیم ظرف مدت کوتاهی کادر پزشکی را سازماندهی و اعزام کنیم تا به ارایه خدمات درمانی بپردازند و این دستاوردهای عظیم در مدیریت جنگ ایجاد شده بود.

 مسئول ستاد رسیدگی به وضعیت مصدومان و مجروحان جنگ تحمیلی در بخش دیگری از خاطراتش به نحوه درمان مجروحان شیمیایی اشاره می کند که امروز ایران در این حوزه سرآمد است و در این خصوص از او می شنویم که:

آن زمان هیچ تجربه ای در مورد درمان جانبازان شیمیایی نداشتیم و در هیچ دانشگاهی در این خصوص آموزشی ارایه نمی شد. پس از حملات شیمیایی عراق با عده کثیری از مجروحان شیمیایی روبرو بودیم که باید به درمان آنها می پرداختیم به لطف خداوند و با کوشش همکاران و استفاده از منابع و کتابخانه های کشورهای دیگر توانستیم دانش بومی برای این درمان را ایجاد کرده و الحمدالله در ظرف مدت کوتاهی به روش های درمانی این نوع مجروحیت مجهز شویم.

ابتکاری که با دکتر خاتمی با توجه به تعداد زیاد مجروحان شیمایی و کمبود تخت بیمارستان به کار بستیم این بود که استادیوم ها و ورزشگاهها را به نقاهتگاه تبدیل کردیم. بنابراین استادیوم 12 هزار نفری آزادی و سالن های اطراف آن با تخت مجهزشد، تخت ها گروه بندی شدند و مسئولیت هر چند گروه و بخش به یک دانشگاه از نظر تامین نیروی انسان و درمان مجروحان واگذار شد.

 در ابتدا تمامی مجروحان شمیایی البته به غیر از آنهایی که بسیار بدحال بودند، به این نقاهتگاهها انتقال داده می شدند تا تحت درمان قرار گیرند و در صورت نیاز برای ادامه روند درمان به بیمارستان انتقال می یافتند.

استاد گروه چشم دانشگاه در حالی که برق غرور در چشمانش نمایان است خاطرنشان می کند:  بمباران های شیمیایی رِژیم بعثی در دوران دفاع مقدس جزو فجیع ترین رخدادهای تاریخ بشری بود اما به لطف خدا و تلاش همکاران توانستیم دانش لازم برای درمان مجروحان دست یابیم . امروز ایران پیشرفته ترین کشور دنیا در درمان مجروحان شیمیایی است و تمام مقالات علمی مربوطه به این حوزه نیز به ایران اختصاص دارد و ما رفرنس هستیم . این دستاوردی بود که در دفاع مقدس حاصل شد و در بحث درمان جانبازان شیمیایی این توفیق را کسب کردیم.

این یادگار دوران دفاع مقدس با اشاره به تلاش های کادر پزشکی و مدافعان سلامت در چند ماه گذشته در نبرد با کرونا و قدردانی از زحمات همکاران خود در عرصه بهداشت و درمان می گوید:  این فرهنگ از آن دوران تاکنون در جامعه ایرانی ادامه یافته و در بحث درمان بیماران کرونایی نیز متخصصان ما جزو پیشتازها هستند و از کشورهای غربی و آمریکایی نیز پیشرفته تر محسوب می شوند و بیمارانی که به موقع مراجعه می کنند را به خوبی درمان می کنند.

دکتر عین اللهی در خاتمه سخنان خود بر مراجعه به موقع و به هنگام بیماران تاکید می کند و خاطرنشان می کند: امروز تلفات ما در نبرد با کرونا ( COVID-19) مربوط به آنانی می شود که به موقع مراجعه نمی کنند و درصورت مراجعه به موقع؛ بیماران به نحو احسن درمان می شوند و نجات می یابند.

انتهای پیام/

کدخبرنگار:  7700 س.ع