دکتر اکبری درباره الگوی فعالیت مرکز تحقیقات سرطان:
آموزش و پژوهش از مسیر خدمت می‌گذرد
از یک اتاق کوچک در بخش جراحی زنان، با یک کامپیوتر و یک تایپیست، تا مرکزی که امروز سالانه هزاران بیمار را پذیرش می‌کند و داده‌های بالینی را به ماده اولیه پژوهش تبدیل کرده است؛ داستان مرکز تحقیقات سرطان دانشگاه، بیش از هر چیز روایت شکل‌گیری یک مدل است: مدلی که در آن خدمت به بیمار، نقطه آغاز آموزش و پژوهش قرار گرفته است.
دکتر محمد اسماعیل اکبری در گفت و گو با خبرنگار روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی درباره تاریخچه شکل‌گیری این مرکز گفت: فعالیت مرکز در سال ۱۳۸۴ با یک اتاق کوچک، یک کامپیوتر و یک تایپیست آغاز شد و یک سال بعد، با اختصاص اتاقی دیگر و همراهی دو کارمند ادامه یافت.
وی افزود: نخستین مقالات مرکز در سال ۱۳۸۵ منتشر شد؛ مقالاتی که رویکردی متفاوت با شیوه‌های سنتی داشتند و در آن‌ها، علاوه بر نوع جراحی، به بیولوژی سرطان نیز توجه شده بود.
وقتی خدمت به بیمار، نقطه آغاز پژوهش شد
یکی از مطالعات نخستین مرکز، بررسی علمی جراحی‌های سرطان روده بزرگ و معده انجام‌شده طی ۱۰ سال گذشته بود؛ مطالعه‌ای که به گفته دکتر اکبری، زمینه را برای شکل‌گیری نظام‌های پژوهشی گسترده‌تر در مرکز فراهم کرد.
رییس مرکز تحقیقات سرطان با اشاره به رویکرد این مجموعه در پیوند میان درمان، آموزش و پژوهش گفت: از ابتدا این موضوع را طراحی کردیم که آموزش و پژوهش از مسیر خدمات عبور کند؛ یعنی اگر خدمت علمی و درست به مردم ارایه شود، محتوای خدمت نیز پالایش می‌شود و همان چیزی که در جریان خدمت تولید می‌شود، می‌تواند در پژوهش مورد استفاده قرار گیرد.
به گفته وی، بر همین اساس، مرکز جامع کنترل سرطان در این مجموعه شکل گرفت و درمانگاه آن با بخش‌هایی همچون روان‌شناسی، تغذیه، فیزیوتراپی، جراحی سرطان و جراحی پستان راه‌اندازی شد.
دکتر اکبری گفت: سالانه حدود یک هزار و ۳۰۰ بیمار در این مرکز تحت عمل جراحی قرار می‌گیرند و حدود سه هزار بیمار نیز معاینه می‌شوند و اعمال پیچیده و دشوار جراحی سرطان در این مجموعه انجام می‌شود.
وی همچنین به الزامات آموزشی این مرکز اشاره کرد و افزود: هر فلوشیپ برای فارغ‌التحصیلی باید تجربه انجام تعداد قابل توجهی جراحی را کسب کند و گروه سرطان نیز باید مجموعه‌ای از جراحی‌های بزرگ را انجام داده باشد.
آموزش و پژوهش در کنار درمان
پس از شکل‌گیری بخش خدمات، توسعه آموزش نیز در دستور کار مرکز قرار گرفت.
دکتر اکبری با اشاره به پذیرش دانشجویان دکتری تخصصی پژوهشی گفت: برای نخستین بار شش دانشجوی Ph.D by Research در این مرکز پذیرفته شدند و در همان سال نیز دو رشته فلوشیپ تخصصی راه‌اندازی شد.
وی ادامه داد: افرادی که در این مجموعه فعالیت می‌کنند، وظیفه اصلی‌شان خدمت به مردم است و وظیفه ما نیز آموزش به ارایه‌دهندگان خدمت است.
رییس مرکز تحقیقات سرطان تاکید کرد: طراحی مرکز از روز نخست بر این اساس بوده که آموزش و پژوهش از مسیر خدمت می‌گذرد و هر واحدی که خدمت ارایه نکند، از این چرخه فاصله می‌گیرد؛ بنابراین عملکرد اعضای هیئت علمی نیز باید بر پایه همین ادغام سه‌گانه شکل بگیرد.
به گفته وی، حاصل این رویکرد، تربیت جراحانی است که علاوه بر مهارت‌های بالینی، با مباحث بیولوژی سرطان و پژوهش نیز آشنایی دارند.
.jpg)
داده‌های بیماران؛ سرمایه پژوهشی مرکز
یکی از محورهای مهم سخنان دکتر اکبری، تاکید بر ثبت مستمر اطلاعات بیماران بود.
وی گفت: مهم‌ترین کاری که بیش از ۳۰ سال است در این مرکز انجام می‌شود، ثبت داده‌های بیماران است.
رییس مرکز تحقیقات سرطان، یکی از عوامل شناخته‌شدن این مجموعه در عرصه علمی را انتشار مقالات مبتنی بر داده‌های واقعی بیماران دانست و افزود: پژوهش زمانی می‌تواند اثرگذار باشد که از نیازهای واقعی مردم و مسائل واقعی بیماران شکل بگیرد.
وی خدمت به مردم را زمینه‌ساز اعتماد و اعتبار علمی دانست و گفت: آموزش و پژوهش از خدمت گرفته می‌شود و خدمت نیز با آموزش و پژوهش تعالی پیدا می‌کند.
یک شبکه علمی فراتر از دیوارهای مرکز
مرکز تحقیقات سرطان در سال‌های فعالیت خود، تنها به اعضای مستقر در این مجموعه محدود نمانده است.
دکتر اکبری با اشاره به اعلام آمادگی بیش از ۵۰ استاد تمام دانشگاه برای همکاری تحقیقاتی با مرکز گفت: خود را موظف کرده‌ایم برای این استادان مانند یک دبیرخانه عمل کنیم؛ متریال علمی و پژوهشی را آماده کنیم، دانش بالینی را منتقل کنیم و نیازهای پژوهشی را تبیین کنیم.
وی افزود: بسیاری از محققانی که عضو این مرکز نیستند، در سایر مراکز فعالیت دارند اما برای مرکز تحقیقات سرطان کار می‌کنند و باید این شبکه علمی و نحوه کنار هم قرار گرفتن ظرفیت‌های مختلف برای رسیدن به یک نتیجه علمی، به‌درستی معرفی شود.
از یک مدل کوچک تا یک الگوی دانشگاهی
دکتر اکبری با تاکید بر اینکه ادغام آموزش، پژوهش و خدمت باید در سراسر دانشگاه مورد توجه قرار گیرد، گفت: آنچه امروز به شکل عملیاتی در این مرکز وجود دارد، می‌تواند نمونه‌ای از یک مدل بزرگ‌تر در دانشگاه و حتی وزارت بهداشت باشد.
وی تاکید کرد: منظور از عملیاتی شدن این ادغام آن است که فعالیت‌های دانشگاه در نهایت برای مردم و در جهت حل مسائل آنان تعریف شود.
به گفته دکتر اکبری، استمرار این رویکرد در مرکز تحقیقات سرطان، زمینه‌ساز شکل‌گیری مجموعه‌ای از فعالیت‌های پژوهشی و آموزشی شده و این مرکز طی سال‌های مختلف بر اساس برخی شاخص‌های ارزیابی علمی، جایگاه بالایی در کشور داشته است.
یک دستاورد پژوهشی در مسیر ورود به بالین
بخش دیگری از سخنان دکتر اکبری به یکی از پروژه‌های مهم مرکز تحقیقات سرطان اختصاص داشت؛ پروژه‌ای که به گفته وی، با هدف طراحی یک روش تشخیصی ـ درمانی برای بیماران مبتلا به سرطان‌های متاستاتیک و موارد پیشرفته بیماری دنبال شده است.
وی گفت: کار تحقیقاتی این پروژه از حدود سه سال پیش از ورود آن به مرحله کارآزمایی انسانی آغاز شده بود و در سال ۲۰۲۳ وارد مرحله کارآزمایی انسانی شد.
دکتر اکبری افزود: نتایج این پروژه در سال ۲۰۲۴ در قالب هشت مقاله در مجلات معتبر بین‌المللی منتشر شده است.
وی با تاکید بر اهمیت این دستاورد، خواستار معرفی علمی و دقیق این پروژه و سایر ظرفیت‌های مرکز تحقیقات سرطان شد.
روایت یک مرکز؛ روایت یک چرخه
آنچه از سخنان دکتر اکبری درباره مسیر فعالیت مرکز تحقیقات سرطان برمی‌آید، داستان توسعه یک ساختمان یا افزایش تعداد بخش‌ها نیست؛ بلکه شکل‌گیری یک چرخه است که در آن بیمار، نقطه آغاز و پایان فعالیت‌هاست.
خدمت به بیمار، داده تولید می‌کند؛ داده، زمینه پژوهش را فراهم می‌کند؛ پژوهش به بهبود دانش و درمان کمک می‌کند و همین فرآیند، بستری برای آموزش نسل جدید متخصصان فراهم می‌آورد.
مرکز تحقیقات سرطان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، از یک اتاق کوچک در سال ۱۳۸۴ آغاز کرد؛ اما مسیری که طی کرده، امروز آن را به مجموعه‌ای تبدیل کرده است که تلاش می‌کند میان سه ماموریت اصلی دانشگاه یعنی آموزش، پژوهش و خدمت به مردم، پیوندی عملی و مستمر برقرار کند.
انتهای پیام/