اخبار

دکتر رضا همایونفر معاون پژوهشی انستیتو و دانشکده علوم تغذیه  در گفت‌وگو با روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی گفت: سال‌های اخیر آگاهی عمومی درباره نقش تغذیه در سرطان افزایش یافته است، اما بخش زیادی از این آگاهی همراه با سوء برداشت، ساده‌سازی بیش از حد و توصیه‌های غیرعلمی است.

 

این دانشیار دانشگاه با اشاره به نقش تغذیه در پیشگیری از سرطان یادآور شد که تغذیه  در تمام طول سیر بیماری سرطان، از پیشگیری تا درمان و بازتوانی نقشی موثر ایفا می‌کند.

 

وی افزود: تغذیه مناسب، نه معجزه می‌کند و نه بی‌اثر است بلکه حمایت‌کننده بدن در برابر فشارهای متابولیک و درمانی سرطان است.

 

دکتر همایونفر با اشاره به این که پس از تشخیص سرطان، بسیاری از بیماران ناخواسته دچار کاهش وزن و تحلیل عضلانی می‌شوند گفت: این وضعیت می‌تواند تحمل درمان را کاهش داده و دوره نقاهت را طولانی‌تر کند.

 

انرژی و کالری؛ دشمن خستگی مزمن

این دکترای تخصصی علوم تغذیه افزود: برخلاف تصور رایج، بیمار سرطانی اغلب به انرژی بیشتری نیاز دارد، نه کمتر اما  بی‌اشتهایی، تهوع یا زخم‌های دهانی باعث می‌شود دریافت انرژی کاهش یابد.

وی تاکید کرد: در این شرایط وعده‌های کوچک و متعدد بهتر از وعده‌های حجیم هستند. بنابراین به بیمار توصیه می شود از غذاهای نرم و کم‌حجم ولی پرانرژی (مثل سوپ‌های مقوی، پوره‌ها، ماست، شیر) استفاده کند.

 

پروتئین؛ محافظ عضلات و سیستم ایمنی

این دانشیار دانشگاه با اشاره به نتایج مطالعات انجام شده گفت: دریافت کافی پروتئین در بیماران سرطانی نقش مهمی در حفظ توده عضلانی، کاهش ضعف، بهبود ترمیم بافت‌ها دارد.

به گفته وی منابع مناسب پروتئین شامل ترکیبی از گوشت، مرغ، ماهی و تخم‌مرغ، لبنیات، حبوبات و مغزها هستند.

وی تاکید کرد که حذف کامل منابع پروتئینی، به‌ویژه در دوران درمان اصلا توصیه نمی‌شود.

 

 مدیریت عوارض شایع درمان

دکتر رضا همایونفر برای رفع مشکلات شایع تهوع در این بیماران خاطرنشان کرد که غذاهای سرد یا ولرم، کم‌بو و ساده بهتر تحمل می‌شوند.

وی با اشاره به تغییر حس چشایی در بیماران سرطانی استفاده از ادویه‌های ملایم، آب‌لیمو یا سبزی‌های معطر را کمک‌کننده برشمرد و برای رفع یبوست یا اسهال نیز یادآور شد که تنظیم فیبرغذایی متناسب با شرایط فرد اهمیت دارد.

 

 باورهای غلط تغذیه‌ای

این متخصص تغذیه یکی از آسیب‌های جدی در مسیر درمان سرطان را پیروی از توصیه‌های تغذیه ای برشمرد که پایه علمی ندارند. مثلا «قند، غذای سرطان است» یکی از این باورهای غلط محسوب می شود.

دکتر همایونفر تاکید کرد که بدن انسان‌ها برای تامین انرژی به کربوهیدرات نیاز دارند بنابراین حذف کامل قند و نان و برنج باعث ضعف و کاهش انرژی در افراد می‌شود و در این بیماران درمان را سخت‌تر می‌کند.

این متخصص تغذیه، بیماران مبتلا به سرطان را به رعایت تعادل و محدود کردن قندهای ساده و صنعتی و نه حذف کامل کربوهیدرات‌ها توصیه کرد.

این دانشیار دانشگاه «پروتئین حیوانی سرطان را تشدید می‌کند» از دیگر باورهای غلط برشمرد که هیچ شواهد علمی معتبری،  حذف کامل گوشت یا لبنیات را برای بیماران سرطانی توصیه نمی‌کند.

دکتر همایونفر تنوع منابع پروتئینی و پرهیز از مصرف افراطی و یک‌جانبه این گروه غذایی را مهم برشمرد.

به گفته وی این مطلب که «هر چیزی طبیعی است، بی‌خطر است» را از دیگر باورهای غلط برشمرد ویادآور شد مصرف خودسرانه مکمل‌ها، دمنوش‌ها یا فرآورده‌های گیاهی در این بیماران ممکن است با داروهای شیمی‌درمانی تداخل داشته باشد و به کبد و کلیه آسیب بزند بنابراین در این بیماران هرگونه مکمل باید با نظر متخصص مصرف شود.

 

 

اهمیت سبک زندگی در درمان سرطان

این دکترای علوم تغذیه به نقش مهم الگوهای رفتاری و سبک زندگی در وضعیت تغذیه‌ای و سلامت بیماران مبتلا به سرطان اشاره کرد.

دکتر همایونفر با اشاره به اهمیت نظم وعده‌های غذایی در این بیماران گفت: غذا خوردن نامنظم می‌تواند  باعث کاهش اشتها و افت انرژی در بیمار شود بنابراین باید با داشتن زمان‌بندی منظم تغذیه ای، حتی با صرف وعده‌های کوچک به بدن بیمار کمک ‌کرد.

 

وی با اشاره به تحرک بدنی متناسب در بیماران گفت: فعالیت بدنی سبک مانند پیاده‌روی کوتاه یا حرکات کششی دراین بیماران به حفظ عضله کمک می‌کند و اشتها و خلق‌وخو را بهبود می‌بخشد.

این دانشیار دانشکده تغذیه با اشاره به اهمیت خواب و استرس در بیماران خاطرنشان کرد: کم‌خوابی و استرس مزمن در بیماران اشتها را مختل کرده  و باعث کاهش تحمل درمان می‌شود. آرام‌سازی ذهن، خواب کافی و حمایت روانی، بخش مهمی از مراقبت تغذیه‌ای است.

 

دکتر رضا همایونفر با بیان این که ارتباط تغذیه وسرطان را نباید به فهرستی از غذاهای «مجاز و ممنوع» محدود کرد گفت:  تغذیه، مجموعه‌ای از انتخاب‌ها، الگوها و رفتارهاست که می‌تواند بدن را در برابر فشار بیماری و درمان مقاوم‌تر کند.

به گفته وی نگاه علمی، متعادل و فردمحور به تغذیه، بهترین راه برای استفاده از این ابزار حمایتی ارزشمند است؛ نگاهی که از افراط، ترس و توصیه‌های غیرعلمی فاصله دارد و بر شواهد و تجربه بالینی تکیه می‌کند.

 

آنچه باید درباره تغذیه و سرطان بدانیم

تغذیه فقط برای پیشگیری نیست؛ پس از تشخیص سرطان هم نقش مهمی در حفظ توان بدن و تحمل بهتر درمان دارد.

هدف تغذیه در بیماران سرطانی، درمان سرطان نیست؛ بلکه حفظ وزن، عضله، انرژی و کیفیت زندگی است.

حذف خودسرانه گروه‌های غذایی توصیه نمی‌شود؛ بدن بیمار به تعادل انرژی، پروتئین و ریزمغذی‌ها نیاز دارد.

پروتئین کافی (از منابع حیوانی و گیاهی) برای حفظ عضله و تقویت سیستم ایمنی ضروری است.

باورهای رایج مانند «قند غذای سرطان است» یا «مواد طبیعی یعنی بی‌خطر» پایه علمی محکمی ندارند و می‌توانند آسیب‌زا باشد.

مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی باید با نظر متخصص مصرف شوند؛ مصرف خودسرانه می‌تواند با درمان تداخل داشته باشد.

تغذیه فقط آنچه در بشقاب است نیست؛ نظم وعده‌ها، خواب کافی، تحرک سبک و مدیریت استرس بخشی از مراقبت تغذیه‌ای هستند.

 هیچ رژیم معجزه‌آسایی برای سرطان وجود ندارد؛ نگاه علمی، متعادل و فردمحور بهترین رویکرد است.

مشاوره تغذیه‌ای متناسب با شرایط هر فرد می‌تواند مسیر درمان را هموارتر و کیفیت زندگی را بهتر کند.

 

انتهای پیام/

کدخبرنگار: 7700 س.ع