اخبار

دکتر مهتاب نیرومند در گفت و گو با خبرنگار روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی با اشاره به اینکه داروهای لاغری نباید جایگزین سبک زندگی سالم شوند، اظهار کرد: این داروها ابزاری برای مدیریت علمی وزن در افراد واجد شرایط هستند.

 

مکانیسم هوشمندانه در کنترل قند و اشتها

دکتر نیرومند افزود: داروهایی نظیر سماگلوتاید با نام تجاری اوزمپیک و تیرزپاتاید با نام تجاری مونجارو که در بازار ایران نیز با نام‌های مختلف یافت می‌شوند، در ابتدا برای درمان دیابت توسعه یافته بودند. این ترکیبات با افزایش ترشح انسولین، ارتقای متابولیسم و مهار ترشح گلوکاگون، به کنترل دقیق قند خون کمک می‌کنند.

 

تحلیل تفاوت‌های ساختاری و کاربردی در نسل‌های مختلف داروهای مؤثر بر مرکز سیری

فوق‌تخصص غدد درون‌ریز و متابولیسم بالغین دانشگاه توضیح داد: بر اساس تحلیل‌های تخصصی انجام شده، لازم است در مورد تفاوت میان نسل‌های مختلف داروهای موثر بر مرکز سیری، اصلاحیه علمی ارایه  شود. یکی از سوءبرداشت‌های رایج در این حوزه، این است که تغییر در ساختار مولکولی داروهای جدید، باعث تغییر در محل اثرگذاری آن‌ها می‌شود. با این حال، شواهد نشان می‌دهد که داروهای جدیدتر نظیر سماگلوتاید و تیرزپاتاید دقیقا مشابه داروهای کلاسیک‌تر مانند لیراگلوتاید از طریق تاثیر بر مرکز سیری عمل می‌کنند. نقطه تمایز اصلی، نه در مکانیسم اثر، بلکه در پروفایل فارماکوکینتیک آن‌ها نهفته است.

 

این عضو هیئت علمی دانشگاه خاطرنشان کرد: تغییرات ساختاری در این داروهای جدید، با هدف بهینه‌سازی طول عمر دارو در خون و تقویت قدرت اثر صورت گرفته است. این پیشرفت تکنولوژیک، منجر به تحولی در الگوی مصرف شده است؛ به گونه‌ای که بیماران برخلاف نسل اول که نیاز به تزریق روزانه داشتند، اکنون می‌توانند با استفاده از داروهای جدید، تنها به یک بار مصرف در هفته بسنده کنند.

 

معیارهای طلایی تجویز: BMI و عوامل خطر

دکتر نیرومند تاکید کرد: تجویز این داروها تحت هیچ شرایطی تصادفی نیست و بر اساس شاخص توده بدنی (BMI) و وجود عوامل خطر جانبی تعیین می‌شود. طبق پروتکل‌های علمی، این داروها در دو دسته اصلی قابل تجویز هستند.

 

فوق تخصص غدد دانشگاه توضیح داد: افرادی با BMI بالاتر از ۳۰ که بدون نیاز به عوامل خطر اضافی، کاندیدای درمان هستند و افرادی با BMI بین ۲۷ تا ۳۰ که در کنار اضافه‌وزن، حداقل یک عامل خطر مانند فشار خون بالا، چربی خون، کبد چرب یا دیابت را نیز دارا باشند، کاندید مصرف این دارو‌ با مشورت با پزشک هستند.

 

هشدار جدی درباره مصرف غیرعلمی

وی با هشدار نسبت به استفاده از این داروها برای هر نوع اضافه‌وزنی، تصریح کرد: این داروها برای افرادی که اضافه وزن آن‌ها از حد مشخصی فراتر نرفته است، مناسب نیست.

 

دکتر نیرومند افزود: تعیین نوع دارو، دوز مصرفی، مدت زمان درمان و حتی رژیم غذایی مکمل، امری کاملا تخصصی است که تنها باید توسط پزشک و با توجه به توازن میان فواید دارو و  عوارض احتمالی انجام شود؛ چرا که این ترکیبات می‌توانند عوارض جانبی خطرناک و حتی در موارد نادر، کشنده داشته باشند.

 

هشدارهای پزشکی؛ از عوارض گوارشی تا خطرات جدی و موارد منع مصرف

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به طیف گسترده عوارض جانبی داروهای جدید لاغری، اهمیت غربالگری دقیق پیش از تجویز را مورد تاکید قرار داد.

 

وی هشدار داد: تجویز این داروها در اماکن غیرپزشکی مانند آرایشگاه‌ها یا باشگاه‌ها، می‌تواند پیامدهای بسیار خطرناکی برای سلامت بیماران داشته باشد.

 

عوارض گوارشی و رابطه دوز با شدت عارضه

دکتر نیرومند در بررسی عوارض این گروه از داروها، رایج‌ترین چالش را اختلالات گوارشی دانست.

 

وی توضیح داد که بروز نشانه‌هایی مثل تهوع، بی‌اشتهایی، درد شکم، تشدید ریفلاکس معده و تغییر در فعالیت روده از اسهال تا یبوست از عوارض متداول این درمان‌هاست.

 

وی خاطرنشان کرد: داروهای با اثر طولانی‌مدت و هفتگی مانند سماگلوتاید و تیرزپاتاید معمولا تحمل‌پذیری بهتری دارند.

 

دکتر نیرومند ادامه داد: رابطه مستقیمی میان دوز مصرفی و شدت عوارض وجود دارد؛ با افزایش دوز دارو، احتمال تشدید عوارض گوارشی نیز بیشتر می‌شود.

 

هشدار درباره پانکراتیت و درگیری‌های چشمی

وی با اشاره به عوارض جدی‌تر، از احتمال بروز التهاب پانکراس (پانکراتیت) و اختلالات بینایی در مصرف این داروها، گفت: در صورت بروز پانکراتیت ناشی از مصرف دارو، درمان باید فورا قطع شود، زیرا این حالت به منع مصرف قطعی تبدیل می‌شود.

 

 وی توصیه کرد: بیماران در صورت بروز دردهای شدید شکمی یا تهوع غیرقابل‌تحمل، بلافاصله به مراکز درمانی مراجعه کنند.

 

خط قرمزهای پزشکی؛ چه کسانی نباید از این داروها استفاده کنند؟

بخش حساس هشدار دکتر نیرومند به شناسایی دقیق موارد منع مصرف اختصاص داشت.

 

وی تصریح کرد: انتخاب فرد واجد شرایط، به اندازه شناسایی افراد منع مصرف اهمیت دارد. از جمله موارد حیاتی که نباید از آن‌ها گذشت مبتلایان به سرطان تیروئید است.

 

این فوق‌تخصص غدد درون‌ریز و متابولیسم بالغین دانشگاه ادامه داد: افرادی با سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان تیروئید از نوع مدولاری (MTC)، به‌هیچ‌وجه نباید از این داروها استفاده کنند.

 

سابقه پانکراتیت و کسانی که سابقه التهاب پانکراس داشته‌اند، به‌ویژه اگر ناشی از داروهای مشابه بوده باشد دومین گروه در معرض خطر منع مصرف داروهای لاغری هستند که دکتر نیرومند به آن اشاره کرد.

 

عضو هیئت علمی دانشگاه اضافه کرد: مصرف الکل به عنوان یک منع مصرف نسبی مطرح است و بیماران باید از مصرف الکل خودداری کنند.

 

دکتر نیرومند تاکید کرد: مصرف داروهای لاغری باید در بیماران دیابتی با درگیری چشمی شدید (رتینوپاتی) با احتیاط بسیار زیاد و تحت نظر دقیق انجام شود.

 

مقابله با پدیده خطرناک تجویز در اماکن غیرپزشکی

دکتر نیرومند با ابراز نگرانی از یک پدیده نادرست، هشدار داد: امروزه  متاسفانه  این داروها در اماکن غیرپزشکی نظیر آرایشگاه‌ها، مزون‌های لباس عروس، خیاطی‌ها و حتی باشگاه‌های ورزشی توصیه یا تجویز می‌شوند.

 

وی تاکید کرد: این داروها، داروهای بدون نسخه (OTC) نیستند و تجویز آن‌ها در این مکان‌ها بسیار خطرناک است؛ چرا که دوز مصرفی و مدیریت عوارض، امری کاملا فردمحور و نیازمند نظارت متخصص غدد است.

 

انتهای پیام/