در کنفرانس کشوری هانتا ویروس مطرح شد
لزوم آمادگی کادر درمان برای مواجهه با ویروسهای خونریزیدهنده
دبیر علمی کنفرانس کشوری یکروزه هانتا ویروس ضمن تبیین ویژگیهای ویروس هانتا بر اهمیت برگزاری سمینارهای علمی با هدف ارتقای سطح آگاهی کادر درمان و آمادگی مراکز بهداشت و بیمارستانها در زمینه ایزولاسیون و پیشگیری از انتشار بیماریهای خونریزیدهنده تاکید کرد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی دکتر داوود یادگاری رییس مرکز تحقیقات بیماریهای عفونی و گرمسیری دانشگاه در کنفرانس کشوری یکروزه هانتا ویروس اظهار کرد: بیماری هانتا معمولا یک تا هشت هفته بعد از تماس با ترشحات جوندگان، خصوصا موش، ایجاد میشود.
وی خاطرنشان کرد: برخلاف تصورات معمول انتقال انسان به انسان در این بیماری بسیار نادر است.
دکتر یادگارینیا افزود: بیماری هانتا ویروس در ابتدا علامتهایی شبیه آنفلوآنزا دارد که شامل تب، درد مفاصل، درد عضلانی، خستگی، لرز، تهوع و استفراغ است. در برخی ممکن است این ویروس موجب درد شکم هم شود.
دبیر علمی این کنفرانس با اشاره به شدت پیشرفت بیماری هانتا در برخی افراد گفت: در برخی موارد بیماری بسیار شدید و پیشرونده میشود؛ بهطوری که بیمار دچار تنگی نفس، سرفه، کمبود اکسیژن، نارسایی تنفسی و شوک میشود. این نوع فرم ریوی بیماری، نرخ مرگومیر بالایی دارد و گاهی تا ۴۰ درصد بیماران پس از ابتلا فوت میکنند.
دکتر یادگارینیا به فرم دوم بیماری اشاره کرد و افزود: فرم دیگر، فرم کلیوی است که با علامتهای اولیه تب، سردرد، کوفتگی، بیاشتهایی و خستگی شروع میشود، اما بهطور ناگهانی با نشانههایی مثل ادرار خونی، کاهش حجم ادرار و نارسایی کلیه همراه است. در واقع یک فرم خونریزیدهنده ادراری است.

وی تاکید کرد: که اگرچه برخی بیماران علامتهایی کمتری دارند، اما به دلیل نرخ بالای مرگومیر این موضوع اهمیت جهانی دارد؛ هرچند اطمینان دادند که هانتا مانند کووید پتانسیل انتشار جهانی گسترده را نخواهد داشت.
مقایسه با بیماری ابولا و ضرورت ایزولاسیون
رییس مرکز تحقیقات بیماریهای عفونی و گرمسیری در ادامه به مقایسه هانتا و ابولا پرداخت و گفت: در حال حاضر ابولا یکی از مشکلات عمده جهان است که شباهت زیادی به هانتا ویروس دارد. اما تفاوت اصلی در این است که انتشار انسان به انسان در ابولا بسیار زیاد و خطر بالایی دارد، در حالی که در هانتا این انتقال بسیار نادر است.
وی با اشاره به اینکه علائم بالینی این دو بیماری بسیار شبیه به هم است، بر لزوم آمادگی مراکز بهداشت و بیمارستانها در زمینه روشهای ایزولاسیون تاکید کرد و افزود: مراکز درمانی و بیمارستانها باید آمادگی داشته باشند که در صورت مواجهه با این ویروسها، چگونه رفتار کنند تا از انتشار بیماری در سطح مراکز درمانی یا بیمارستانها جلوگیری شود.
جزئیات سمینار علمی و حضور متخصصان
دکتر یادگارینیا با اشاره به اهمیت برگزاری این سمینار علمی، گفت: هدف از این سمینار، آشناسازی همکاران مراکز بهداشت درمانی با این بیماریهاست؛ زیرا علیرغم احتمال دیده نشدن آنها در کشور، ویروسهای خونریزیدهنده طیف وسیعی دارند و آمادگی برای مواجهه با آنها ضروری است.
دبیر علمی این کنفرانس توضیح داد: برنامههای این سمینار شامل چهار پنل اصلی است که از جمله آنها میتوان به سخنرانیهای کلیدی در زمینه اپیدمیولوژی، بررسی علائم بالینی، راههای انتقال و تشخیص آزمایشگاهی، ارایه کیسهای بالینیCase Presentation و سخنرانی متخصصان در مورد روشهای تشخیص و درمان اشاره کرد.
واکاوی اپیدمیولوژیک هانتاویروس
دکتر شهنام عرشی استاد بیماریهای عفونی دانشگاه شهید بهشتی نیز در پنل تخصصی این همایش علمی به بررسی ابعاد پیچیده و جهانی ویروس هانتا پرداخت.
وی با تحلیل دقیق ویژگیهای این ویروس، مرزهای میان گونههای مختلف و خطرات بالقوه آنها را برای سلامت عمومی تبیین کرد.

دکتر عرشی گفت: تاکنون بیش از ۴۰ گونه از هانتاویروس در سطح جهان شناسایی شده است.
وی برای درک بهتر الگوی توزیع جغرافیایی، این گونهها را به دو دسته اصلی گونههای دنیای قدیم، شامل ویروسهای مستقر در قارههای آسیا و اروپا و گونههای دنیای جدید شامل ویروسهای مستقر در قاره آمریکا تقسیم کرد.
آیا هانتا قابلیت پاندمی دارد؟
وی تاکید کرد: برخلاف ویروسهای بسیار خطرناک مانند ابولا یا کووید-۱۹، گونههای هانتاویروس در دنیای قدیم (آسیا و اروپا) فاقد قابلیت انتقال از انسان به انسان هستند.
دکتر عرشی هشدار داد: در قاره آمریکا، گونه خاصی به نام «آنزس» (Andes) وجود دارد که رفتار متفاوتی دارد؛ این گونه میتواند از طریق مسیر تنفسی منتقل شود و بسیار کشنده باشد.
وی اظهار کرد: منبع اصلی تهدید، جوندگان خصوصا موشها هستند، انتقال بیماری عمدتا از طریق تماس مستقیم با ترشحات این حیوانات، از جمله ادرار، مدفوع و بزاق صورت میگیرد.
دکتر عرشی برای مقابله با این تهدید بیولوژیک، یک رویکرد دوگانه را پیشنهاد کرد و گفت: کنترل محیطی و اکولوژیک با تاکید بر ضرورت کنترل جمعیت جوندگان و قطع زنجیره اپیدمیولوژیک در محیطهای انسانی برای جلوگیری از برخورد انسان با منبع ویروس و همچنین آمادگی کادر درمان و اهمیت بهروزرسانی دانش پزشکان و پرسنل بهداشت در زمینه بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان و ویروسهای نوپدید است تا در صورت مواجهه با کیسهای مشکوک، واکنش درستی نشان دهند.
وی ادامه داد: اگرچه هانتاویروس بهویژه در مناطق آسیایی پتانسیل ایجاد یک پاندمی جهانی مشابه کووید را ندارد، اما به دلیل ماهیت زئونوتیک و گونههای خاص آن، نیازمند نظارت دقیق اپیدمیولوژیک و آمادهسازی مستمر کادر درمان است.
علامتهای گوارشی غالب مثل درد شکم ، تهوع و استفراغ در هانتا ویروس بسیار شایع است
دکتر شبنم طهرانی متخصص بیماریهای عفونی و فلوشیپ HIV/AIDS بالینی نیز در این کنفرانس با اشاره به اینکه تظاهرات ریوی هانتاویروس در مراحل اولیه تظاهرات سندرم ریوی با بسیاری از ویروسها از جمله آنفلونزا شباهت دارد اظهار کرد: این بیماری با تب، بیحالی و درد عضلانی شروع میشود اما چند نکته بالینی و آزمایشگاهی ممکن است کمک کننده باشد.

وی افزود: در سندرم ریوی هانتاویروس، بر عکس آنفلوآنزا معمولا سرفه در شروع، آب ریزش بینی و گلو درد وجود ندارد ولی علامتهای گوارشی غالب مثل درد شکم، تهوع و استفراغ در هانتا بسیار شایع است.
به گفته دکتر طهرانی از همه موارد مهمتر در این بیماری سابقه تماس با جوندگان است که میتواند هانتا را مطرح کند ضمن اینکه در آزمایش CBC اگر پلاکت پایین، هماتوکریت بالا، لکوسیتوز و لنفوسیت آتیپیک وجود داشته باشد، باید HPS را بسیار جدی در نظر گرفت.
وی در توضیح اینکه در رادیوگرافی قفسه سینه در hps در ابتدای بیماری ممکن است طبیعی باشد ادامه داد: اما در شرایطی ممکن است به سرعت شرایط تغییر کند.به گفته وی مهمترین نکته این است که بیمار ممکن است در عرض چند ساعت از یک سندرم شبهآنفلوانزا وارد فاز قلبی ریوی شود، بنابراین روند تغییرات علامتهای حیاتی از یک اندازهگیری منفرد مهمتر است.
این متخصص بیماریهای عفونی درباره نشانههای حیاتی هشداردهنده هانتا ویروس، گفت: افزایش تعداد تنفس (RR)، افزایش پیشرونده طی چند ساعت، احساس گرسنگی هوا، افت اشباع اکسیژن، نیاز فزاینده به اکسیژن و یا افت مداوم نسبت به مقادیر قبلی بسیار مهم غالبا اولین علامت ورود به فاز بحرانی است.
دکتر طهرانی اضافه کرد: گاهی بیمار هنوز ظاهر نسبتا خوبی دارد اما اشباع اکسیژن در حال کاهش است که معمولا با شروع نشت مویرگی و کاهش حجم موثر داخل عروقی رخ میدهد.
وی نیاز اکسیژن را یکی از پارامترهای مانیتورینگ مهم دانست و توضیح داد: گاهی شرایط بیماران مبتلا به هانتا ویروس بدون اکسیژن پایدار است سپس به 2 تا 4 لیتر اکسیژن نیاز پیدا کند و طی چند ساعت نیاز به اکسیژن بیشتر پیدا کند این مورد را باید ورود به فاز بحرانی را در نظر گرفت.
توضیحاتی درباره یافتههای آزمایشگاهی هشداردهنده بخش دیگری از سخنرانی دکتر طهرانی را به خود اختصاص داد.
متخصص بیماریهای عفونی اضافه کرد: بیمارانی که نارسایی شدید قلبی ریوی پیدا میکنند، استفاده زودهنگام از ECMO (اکسیژنرسانی غشایی خارجبدنی) میتواند شانس بقا را بهطور قابلتوجهی افزایش دهد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی، مرکز تحقیقات عفونی و گرمسیری دانشگاه در راستای ارتقای سطح دانش تخصصی پزشکان و کادر درمان کنفرانس کشوری یکروزه هانتا ویروس را 21 خرداد در بیمارستان لبافینژاد برگزار کرد.

در این نشست علمی اساتید حوزه بیماریهای عفونی از جمله دکتر داوود یادگارینیا، دکتر شهنام عرشی، دکتر شبنم طهرانی، دکتر شهناز سالی، دکتر المیرا محمودی و دکتر فاطمه ثامنی به تبادل نظر و ارایه آخرین دستاوردهای علمی پرداختند.

انتهای پیام/