اخبار

برنامه جهانی حذف انتقال اچ ای وی از مادر به کودک فرصتی منحصر به فرد برای کشورها جهت اقدام به کاهش موارد انتقال عفونت از مادر به فرزند و زنده نگاه داشتن مادران مبتلا به اچ ای وی می باشد. این برنامه قصد دارد تا پایان سال 2020 میلادی موارد جدید عفونت درکودکان را 90 درصد تقلیل داده و مرگ و میر مادران ناشی از ایدز را نیز درهمین مدت تا 50 درصد کاهش دهد.

دکتر شهنام عرشی معاون امور بهداشتی دانشگاه به مناسبت روز جهانی ایدز با اشاره به ارتباط بین اچ ای وی و بهداشت باروری، از پیوند برنامه سلامت باروری با خدمات اچ آی وی در حوزه بهداشت خبر داد. وی گفت: در چند سال اخیر شواهدی بر افزایش تعداد زنان مبتلا به اچ ای وی در کشور مشاهده شده است. هر چند هنوز تعداد کودکان مبتلا اندک است ولی در صورت عدم گسترش مداخلات موثر پیشگیری انتقال اچ ای وی از مادر به کودک می تواند مشکل ساز شود. با تشخیص و درمان به موقع  مادر باردار مبتلا به اچ ای وی خطر انتقال بیماری به نوزاد از 40 درصد به 2 درصد کاهش پیدا می کند.

دکتر عرشی با اشاره به اینکه انتقال ویروس اچ آی وی از مادر مبتلا به بیماری به کودک در طول بارداری، زایمان و شیر دهی و خصوصا هنگام زایمان و دوران شیر دهی صورت می گیرد، گفت: برای پیشگیری از انتقال ویروس به نوزادان و کودکان به زنان مبتلا به اچ ای وی توصیه می شود پیش از تصمیم به بارداری حتماً به مراکز خدمات جامع سلامت و مراکز مشاوره بیماری های رفتاری مراجعه کنند تا از خدمات مشاوره ای رایگان بهره مند شوند. معاون امور بهداشتی دانشگاه با اشاره به اینکه مهمترین هدف برنامه در کشور کاهش میزان بروز اچ ای وی در نوزادان زنده متولد شده از زنان باردار مبتلا به اچ ای وی به میزان 90% تا پایان سال 1398 می باشد، عنوان کرد: برنامه کنترل اچ ای وی و سلامت باروری با هدف حذف انتقال اچ ای وی وسیفلیس از مادر به نوزاد از سال 1393 در 16 دانشگاه کشور اجرایی شد که این هدف با دسترسی به درمان استاندارد جهت پیشگیری انتقال از مادر به کودک، خدمات باروری سالم، انجام تست اچ ای وی در 3 ماهه اول بارداری، انجام سزارین، انجام درمان پیشگیری ضد رترویروسی جهت نوزاد و قطع شیر مادر و تغذیه نوزاد با شیر خشک و در نهایت تعیین وضعیت نوزاد از نظر ابتلا به اچ ای وی امکان پذیر خواهد شد. اگر تمامی مراقبت های دوران بارداری  زایمان و شیر دهی به طور دقیق و صحیح انجام شود، احتمال ابتلا نوزاد به اچ ای وی بسیار پایین خواهد بود.

در ادامه معاون امور بهداشتی دانشگاه اظهار داشت: در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی 10 مرکز خدمات جامع سلامت و 5 بیمارستان منتخب موظف به انجام آزمایش اچ ای وی جهت همه مادران باردار مراجعه کننده به این مراکز هستند. شبکه های بهداشت و درمان ورامین (مراکز خدمات جامع سلامت خیر آباد و شهید مدنی)، پردیس (مرکز خدمات جامع سلامت جاجرود)، شمیرانات (مرکز خدمات جامع سلامت چیذر)، قرچک (مرکز خدمات جامع سلامت باقر آباد) و مراکز بهداشت شمال تهران (مراکز خدمات جامع سلامت نادر،دگمه چی و حکیمیه) و شرق تهران (مراکز خدمات جامع سلامت شهید جعفری و شبیر) و همچنین در مراکز پزشکی، آموزشی و درمانی تحت پوشش دانشگاه امام حسین (ع)، آیت ا... طالقانی، شهدای تجریش، مهدیه و بیمارستان شهید مفتح ورامین عهده دار اجرای برنامه هستند. از مهر ماه سال جاری نیز برنامه پیوند خدمات سلامت باروری و اچ ای وی به مناطق حاشیه نشین تحت پوشش دانشگاه گسترش یافت و 17 پایگاه سلامت در مناطق حاشیه نشین دانشگاه نیز موظف به اجرای برنامه شدند. درحال حاضر با تست تشخیص سریع، احتمال ابتلا به اچ ای وی حداکثر در20 دقیقه مشخص می شود. البته درصورت مثبت شدن این آزمایش باید آزمایش تأییدی انجام شود. انجام آزمایش در مراکز منتخب و بیمارستان رایگان و کاملا محرمانه است.

دکتر عرشی خاطر نشان کرد: تا قبل از اجرای این برنامه، نقش مراکز خدمات جامع سلامت در برنامه اچ‌ای‌وی  عمدتاً بر ارزیابی خطر در زنان باردار و ارجاع موارد دارای عامل خطر متمرکز بوده است، اما در جریان این برنامه همه مادران باردار مراجعه کننده به مراکز منتخب تحت آزمایش اچ ای وی قرار می گیرند و ارائه خدمات به دوره های پیش و پس از بارداری گسترش یافته است.

معاون امور بهداشتی دانشگاه در ادامه با اشاره به شعار روز جهانی ایدز " مهار همه گیری اچ آی وی/ ایدز با اطلاع رسانی، پیشگیری، تشخیص زود هنگام، درمان و حمایت از بیماران" و در راستای اجرای برنامه‌های جامعه محور، آموزش عموم مردم در زمینه این بیماری را یکی از مهمترین راهکارهای کنترل بیماری دانست.

در همین خصوص معاونت امور بهداشتی دانشگاه با همکاری اداره کل سلامت شهرداری تهران اقدام به راه اندازی اتوبوس ایدز از تاریخ 13 تا 30 آذرماه سالجاری در مناطق تحت پوشش دانشگاه در سطح شهر تهران کرده است. انتظار می رود اتوبوس ایدز فرصت مناسبی برای معرفی خدمات موجود در دانشگاه در زمینه آموزش و بیماریابی و همچنین درمان و مراقبت بیماران مبتلا به ایدز باشد. در اتوبوس ایدز مشاورین دوره دیده اقدام به ارائه خدمات مشاوره و آموزش و بیماریابی به روش تست تشخیص سریع اچ ای وی خواهند پرداخت و کلیه خدمات ارائه شده در این اتوبوس رایگان و محرمانه بوده و تحت نظارت کارشناسان معاونت امور بهداشتی صورت خواهد پذیرفت.

در پایان دکتر عرشی با تأکید بر اینکه وجود ساختار نظام یافته و گسترده ارائه خدمات اولیه بهداشتی مناسب برای مادران باردار در کشور به شرط فراهم نمودن زیرساخت و تأمین منابع مالی و نیروی انسانی می تواند میزان انتقال را به حد قابل توجهی کاهش دهد، اظهار امیدواری کرد که با ارتقاء روزافزون خدمات پیشگیری اچ آی وی بتوان به اهداف برنامه تا سال 1398 نزدیک تر شد.

مهدیه احمدی زاده